Raad van State kritisch op financiële keuzes kabinet-Jetten

In dit artikel:

De Raad van State uit scherpe kritiek op de financiële koers van het kabinet-Jetten in haar jaarlijkse beoordeling van de voorjaarsnota. Hoewel het kabinet volgens de raad soms duidelijke keuzes maakt, zijn die niet toereikend om toekomstige economische tegenvallers op te vangen. Met name waarschuwt de raad dat lastenverzwaringen—zoals de voorgestelde 'vrijheidsbijdrage' om extra defensie-uitgaven te dekken—vooral door werkenden worden gedragen; in 2026 wordt zo’n 5,8 miljard euro extra aan belastingen geïnd, grotendeels bij werknemers, terwijl de opbrengst uit vermogensbelasting veel kleiner blijft. Staatsraad Richard van Zwol noemde die verhouding "opvallend".

De coalitie (D66, VVD, CDA) wil uitgaven beteugelen onder meer via korting op het ambtenarenapparaat, maar de Raad van State waarschuwt dat platte bezuinigingen de uitvoering kunnen schaden. Als voorbeeld noemt Van Zwol het UWV, waar kortingen hebben bijgedragen aan achterstanden bij uitkeringsbeoordelingen en dus een "verkeerd effect" kunnen hebben.

De raad wijst verder op onbenutte mogelijkheden bij fiscale hervormingen: maatregelen zoals het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek kunnen grote opbrengsten opleveren, maar dat zie je nog niet terug in de cijfers, ondanks dat het kabinet dat ook benoemt. Net als minister van Financiën Eelco Heinen waarschuwt de raad dat bij lagere economische groei op middellange termijn de schuld kan oplopen; daarom moet de groei van de overheidsuitgaven worden beperkt. De adviezen richten zich niet alleen op het minderheidskabinet, maar ook op de Tweede Kamer om te zorgen dat Nederland binnen de begrotingsregels blijft.