Raad van State kraakt woonmonster van D66-minister Boekholt: bouw van 100.000 huizen per jaar dreigt "uit het zicht" te verdwijnen

In dit artikel:

De Raad van State heeft stevige kritiek op het ontwerpbesluit waarmee minister Elanor Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) de Wet versterking regie volkshuisvesting wil uitvoeren. De Afdeling advisering adviseert het besluit niet vast te stellen tenzij het ingrijpend wordt aangepast. Volgens haar is het voorstel te complex en kan het de financiële haalbaarheid van woningbouwprojecten onder druk zetten. Daardoor zou juist minder kunnen worden gebouwd, terwijl het kabinet jaarlijks 100.000 woningen wil realiseren.

Het ontwerp schrijft onder meer voor dat regionale bouwprogramma’s voor twee derde uit betaalbare woningen bestaan, waaronder 30 procent sociale huur. Voor uitzonderingen en compensatie tussen gemeenten bevat het voorstel volgens de Raad van State meerdere hoofdregels, uitzonderingen en overlegmomenten op verschillende bestuursniveaus. Dat maakt de uitvoering volgens het advies onoverzichtelijk en legt een zware bestuurlijke en financiële last bij gemeenten en provincies.

De Raad waarschuwt daarnaast dat gemeenten in verschillende regionale verbanden afspraken moeten maken over betaalbare woningen en de huisvesting van urgente woningzoekenden. Als een gemeente minder betaalbare woningen mag bouwen, zouden andere gemeenten dat moeten compenseren. De adviseurs vrezen dat deze constructie tot langdurig overleg en vertraging leidt. Wanneer projecten door de extra eisen financieel niet meer haalbaar zijn, zullen ze volgens de Raad niet worden uitgevoerd.

Ook de voorgestelde versnelde beroepsprocedure roept zorgen op. Bepaalde besluiten voor bouwprojecten zouden direct in eerste en enige aanleg bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State terechtkomen. Als die route voor veel plannen wordt gebruikt, kan de rechtspraak volgens de adviseurs juist overbelast raken.

De Raad van State erkent het belang van meer overheidsregie en het terugdringen van het woningtekort, maar pleit voor een eenvoudiger stelsel. Het ministerie wil de regionale afspraken vanaf 1 januari 2027 laten gelden. De auteur van het artikel vindt dat het kabinet de waarschuwingen serieus moet nemen, regels moet schrappen en vooral de oorzaken van bouwvertraging, zoals regelgeving en langdurige procedures, moet aanpakken.