Raad van State kraakt VVD-wetsvoorstel voor online censuur

In dit artikel:

De Raad van State is in een recent advies fel kritisch over het initiatiefwetsvoorstel van VVD-Kamerlid Ingrid Michon-Derkzen, de zogenoemde Wet online aangejaagde openbare-ordeverstoring. Het plan geeft burgemeesters de bevoegdheid een verwijderbevel op te leggen voor openbaar toegankelijke online berichten (zoals op Facebook) die de openbare orde zouden kunnen verstoren; besloten diensten zoals WhatsApp blijven buiten de regeling. De Raad adviseert om het voorstel in de huidige vorm niet in behandeling te nemen.

De belangrijkste bezwaren zijn dat het wetsvoorstel juridisch vaag is, praktisch moeilijk uitvoerbaar en een zware inbreuk maakt op grondrechten. Volgens de Raad grijpt het verwijderbevel diep in op de vrijheid van meningsuiting en kan het ook de demonstratievrijheid raken wanneer berichten oproepen tot deelname aan acties. Het begrip ‘openbare orde’ is te ruim en onduidelijk geformuleerd, waardoor burgers onvoldoende kunnen inschatten wanneer zij risico lopen op een bevel.

Praktische uitvoerbaarheid vormt een tweede knelpunt: online berichten verspreiden zich razendsnel en vaak is onduidelijk welke burgemeester bevoegd is om op te treden. De Raad twijfelt of een burgemeester snel genoeg en met voldoende rechtmatige informatie tot een dergelijk ingrijpend besluit kan komen. Ten slotte stelt het advies dat het wetsvoorstel niet aannemelijk maakt dat er geen minder ingrijpende alternatieven bestaan; er bestaan al verschillende (juridische en informele) instrumenten om online oproepen aan te pakken, en de meerwaarde van het voorgestelde verwijderbevel is onduidelijk.

Kortom: vanwege rechtsstatelijke, praktische en proportionaliteitsbezwaren raadt de Raad van State af het wetsvoorstel door te laten gaan zoals het nu beschreven staat.