Raad van State: kabinet benoemt problemen, maar lost ze niet op

In dit artikel:

De Raad van State vindt de analyse van het kabinet over de economische problemen juist, maar ziet die onvoldoende terug in de eerste miljoenennota van het minderheidskabinet. Nederland heeft te maken met vergrijzing, lage productiviteitsgroei en geopolitieke onzekerheid. Tegelijk zijn belangrijke hervormingen, onder meer in de sociale zekerheid en zorg, uitgesteld of geschrapt. Ook moet het kabinet achterstanden aanpakken bij het onderhoud van wegen, de woningbouw en de uitbreiding van het overvolle stroomnet.

Voor 2027 blijft het begrotingstekort volgens de plannen onder 3 procent van het bruto binnenlands product en de staatsschuld onder 60 procent, binnen de Europese normen. Dat lukt vooral door uitgaven minder te laten meegroeien met de inflatie, ongebruikt budget alsnog in te zetten en te rekenen op lagere Nederlandse afdrachten aan de Europese Unie. De Raad van State noemt deze dekking boekhoudkundig: ze versterkt de economie niet en schuift lasten door naar volgende generaties, onder meer via een hogere staatsschuld en rentebetalingen.

De extra inkomsten komen vooral uit hogere belastingen voor werkenden, terwijl de opbrengst uit vermogensbelasting licht daalt. Volgens de Raad is de verhouding tussen belasting op arbeid en vermogen daardoor verder uit balans. Ook noemt het advies het kabinetsplan om een hogere arbeidsongeschiktheidspremie voor defensie te gebruiken oneigenlijk, omdat deze premie indirect door werkenden wordt betaald.