Raad aan kabinet: koop wapens Europees en bind leverancier aan je

In dit artikel:

Nederland moet wapens voortaan nadrukkelijker in Europa inkopen, ook als dat duurder is of een minder hoogwaardig product oplevert. Dat adviseren onderzoekers in een economische beleidsanalyse voor het ministerie van Defensie. De kabinetsdoelstelling dat 40 procent van de defensieaankopen uit Europa komt, zou volgens hen een minimum moeten zijn.

Defensie kijkt nu vooral naar prijs en kwaliteit, maar moet bij elke aankoop ook expliciet meewegen waar het product is gemaakt. Zo moet Europa minder afhankelijk worden van de Verenigde Staten en een sterke, gezamenlijke defensiemarkt opbouwen zonder dat landen hun industrie inefficiënt afschermen. Nederland zou bovendien vaker gezamenlijk met andere landen moeten inkopen en tegelijk zorgen dat buitenlandse partners afhankelijk blijven van Nederlandse onderdelen of kennis.

Sommige productie moet volgens de onderzoekers nationaal beschikbaar blijven. Voor Nederland gaat het daarbij vooral om onderhoud; zelf wapens maken is minder noodzakelijk dan bijvoorbeeld voor Finland. Wel moet het land zich voorbereiden op een mogelijke oorlogseconomie, onder meer met een kleine overheidsfabriek die snel kan opschalen.

De onderzoekers betreuren dat Nederland niet meedoet aan SAFE, een EU-programma dat via leningen gezamenlijke inkoop stimuleert. Defensie onderschrijft de aanbevelingen, maar maakt pas in november bekend welke ervan worden overgenomen.