'Quickscan 3' in het Nederlands Fotomuseum gaat over de dilemma's waar de nieuwe wereld de kunstenaar mee opzadelt

In dit artikel:

De tentoonstelling *Quickscan 3: Photography Now* in het Nederlands Fotomuseum biedt een brede momentopname van de Nederlandse fotografie. Centraal staan onder meer 42 levensgrote portretten van kunstacademiestudenten, gefotografeerd door Paul Kooiker. Hoewel de beelden technisch vervormd lijken, trekt vooral de menselijke aanwezigheid van de jonge geportretteerden de aandacht. Zij zijn volwassen geworden in een wereld die zij niet zelf hebben vormgegeven, maar die later wel aan hen toebehoort.

De tentoonstelling onderzoekt ook de grenzen van fotografie. Jan Hoek toont videoportretten die met kunstmatige intelligentie zijn gemaakt. De menselijke figuren daarin veranderen op hallucinerende wijze, maar de beelden voelen tegelijk vertrouwd: inmiddels lijkt het normaal dat zelfs een realistische afbeelding plotseling vloeibaar en onbetrouwbaar wordt. Hoek schrijft op de muur over de ethische en artistieke dilemma’s van AI, waaronder de vraag of kunstenaars deze technologie kunnen negeren nu zij op grote schaal wordt gebruikt, en welk soort AI-model zij zouden moeten kiezen.

Zijn ironische voornemen om anders terug te keren naar ‘saaie, ouderwetse fotografie’ onderstreept de onzekerheid over de toekomst. De tentoonstelling roept daarmee de bredere vraag op of onze huidige beeldcultuur een koortsdroom is geworden, en of technologische verandering behalve onvermijdelijk ook tot iets beters kan leiden.