Pubquizzen, paaseitjes en een verdwenen 'yes we can'-gevoel. Hoe het kabinet-Jetten naar zichzelf kijkt

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten probeert na het mislukte kabinet-Schoof een opener en vriendelijker bestuursstijl neer te zetten, maar ontdekt tegelijk hoe lastig regeren zonder Kamermeerderheid is. Binnen de ploeg van D66, VVD en CDA heerst volgens betrokkenen een prettige sfeer, met pubquizzen, sport en barbecues, maar achter die onderlinge gezelligheid schuilt een harde politieke realiteit: voor vrijwel elk besluit moet steun worden gezocht bij de oppositie.

Vooral in de eerste maanden bleek dat stroef te lopen. De coalitie werd vanaf het begin belast door de formatie, waarbij de VVD een meerderheid met GroenLinks-PvdA uitsloot en zo de weg naar een stabiele meerderheidscoalitie blokkeerde. Daardoor zijn de regeringspartijen afhankelijk van wisselende steun in Tweede en Eerste Kamer, wat volgens bewindspersonen tijdrovend, duur en strategisch uitputtend is. Binnen het kabinet botst bovendien de ervaren, door het vorige kabinet geharde VVD met D66 en CDA, die volgens VVD’ers te idealistisch naar politiek kijken.

Meerdere dossiers liepen al vast of zorgden voor spanning, zoals de asielnoodmaatregelenwet, de begroting van Buitenlandse Handel en de discussies over bezuinigingen op AOW, zorg en sociale zekerheid. Pro blijkt daarbij de belangrijkste en meest kansrijke gesprekspartner, al blijft het wantrouwen groot. De komende maanden worden cruciaal: bij de begrotingen moet blijken of het kabinet de kunst van het meerderheden bouwen onder de knie krijgt. Lukt dat niet, dan kan het minderheidskabinet al snel stranden.