Psycholoog dr. Vittorio Busato: 'Dat tbs in het algemeen effect heeft, is absoluut geen zekerheid'
In dit artikel:
Vittorio Busato onderzoekt in dit stuk hoe effectief de Nederlandse terbeschikkingstelling (tbs) is: of de maatregel daadwerkelijk terugval in crimineel gedrag voorkomt, wat het de samenleving kost en of de behandeling recht doet aan de geestelijke noden van plegers. Hij richt zich op recidivecijfers, financiële consequenties en de humane invulling van behandeling van psychisch gestoorde daders in Nederland.
Tbs wordt gepresenteerd als een gerechtelijke maatregel die gericht is op behandeling en bescherming van de samenleving, niet louter op straf. Busato bespreekt dat de effectiviteit van tbs vaak wordt getoetst aan recidive—met name (gewelddadige) terugval na vrijlating—maar dat interpretatie van die cijfers complex is vanwege verschillende populaties, follow-upperioden en vergelijkingsgroepen. Daarnaast speelt de duur en voorwaarden van vrijlating een grote rol bij het terugvalrisico.
Kosten zijn een tweede aandachtspunt: tbs vraagt langdurige gespecialiseerde zorg en beveiligde klinische capaciteit, hetgeen substantieel duurder is dan reguliere gevangenisstraffen. De discussie draait om de vraag of die uitgaven gerechtvaardigd zijn door de verminderde recidive en de maatschappelijke veiligheid die behandelde plegers kunnen bieden.
Een derde thema is de humane aanpak. Busato benadrukt dat tbs niet alleen beveiliging moet betekenen, maar ook echte, evidence-based psychische behandeling, afgestemd op individuele risico’s en zorgbehoeften, met aandacht voor nazorg en maatschappelijk terugkeer. De kwaliteit van behandeling en mogelijkheden voor re-integratie blijken cruciaal voor het succes van de maatregel.
Tot slot belicht het artikel de beleidsimplicaties: de noodzaak van heldere, vergelijkbare recidivestatistieken, investering in behandelcapaciteit en nazorg, en het evenwicht tussen individuele rechtsbescherming en publieke veiligheid. Busato pleit voor een gefundeerde afweging van effectiviteit, kosten en menselijkheid bij het evalueren van tbs in Nederland.