Psychische nood zonder zorg: het strafrecht als afvoerputje | podcast

In dit artikel:

Rechter Chris Beuker waarschuwt dat het strafrecht in Nederland steeds vaker fungeert als vangnet voor mensen met ernstige psychische problemen die eigenlijk in de geestelijke gezondheidszorg thuishoren. In een nieuwe aflevering van de misdaadpodcast Radio Ramkraak en via een bericht op LinkedIn trekt hij na tien jaar als rechter-commissaris in Groningen aan de noodklok: door afgebouwde zorg, minder opvang en verschoven verantwoordelijkheden belanden verwarde personen en verslaafden bij de politie en in de rechtszaal.

Beuker noemt harde cijfers: de GGZ-capaciteit zou met ongeveer een kwart zijn gedaald terwijl het aantal hulpvragen is verdrievoudigd; tegelijkertijd is het aantal tbs-opleggingen verdubbeld. Hij schetst een patroon van terugkerende verdachten die onder voorwaarden worden vrijgelaten met het advies opname te zoeken — maar die wachtlijsten maken opname onmogelijk, waardoor mensen na maanden weer de fout ingaan. Volgens hem lost opsluiting het probleem niet op; zonder zorg blijven problemen zoals schulden, dakloosheid en recidive bestaan.

Omdat rechters gewoonlijk alleen via vonnissen spreken, is Beukers’ publieke uiting opmerkelijk. Hij heeft het strafrecht inmiddels verlaten voor het kantongerecht, maar spreekt nu openlijk uit dat investeren in zorg meer veiligheidswinst oplevert dan steeds strengere strafmaatregelen. Radio Ramkraak is een wekelijkse podcast van Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noorden.