Psychiater Esther van Fenema over America's Next Top Model: 'Dragen wij als kijker ook verantwoordelijkheid?'

In dit artikel:

De schrijver, psychiater van beroep, keek naar een nieuwe Netflix‑documentaire over America’s Next Top Model en reflecteert op hoe het vroege reality‑tv van begin deze eeuw nu ongemakkelijk en vaak grensoverschrijdend aanvoelt. Waar het programma destijds door miljoenen als entertainment werd gezien, wordt in de docu duidelijk hoe rigide schoonheidsidealen, vernietigende juryuitspraken en vernederende opdrachten – zoals fotoshoots die eetstoornissen of slachtofferrol verbeelden – jonge kandidaten kwetsbaar maakten. Sommige deelnemers zagen het programma als de enige ontsnapping uit een moeilijke thuissituatie, waardoor ze bereid waren ver te gaan voor roem.

De auteur stelt Tyra Banks niet per se als kwaadwillend voor; haar betrokkenheid kon ook persoonlijk en oprecht lijken. Als psychiater ziet hij in uitbarstingen van Banks aanwijzingen voor diepere emotionele betrokkenheid en oude identiteiten die worden geraakt. Tegelijkertijd stelt hij de cruciale vraag naar verantwoordelijkheid: waren het de producenten, de presentator, de agents of wij als kijkers die bescherming hadden moeten bieden?

De grotere culturele verandering kwam pas na #MeToo rond 2017, waardoor er meer aandacht kwam voor machtsmisbruik en de structurele beoordeling van vrouwen op uiterlijk. De column sluit af met een waarschuwing tegen morele hooghartigheid achteraf en een dringende vraag: welke huidige televisiepraktijken zullen we over tien jaar evenmin kunnen goedkeuren? De tekst verscheen in VROUW Magazine (De Telegraaf).