Psychiater Esther van Fenema: 'Als ik nu jong was geweest, weet ik niet zeker of ik netjes binnen de lijntjes was gebleven'

In dit artikel:

De AIVD luidt de alarmbel: steeds vaker duiken jongeren — soms nog tieners — op in onderzoeken naar extremisme, spionage en geweld in Nederland. Het gaat niet alleen om jihadistische netwerken, maar ook om scholieren die via Telegram worden benaderd voor klusjes in dienst van Russische inlichtingenspelletjes. Volgens de dienst overstijgt dit gedrag het beeld van de betrokken, activistische student; de drempel naar criminele of gewelddadige activiteiten blijkt lager dan vaak wordt gedacht.

Psychiater Esther van Fenema plaatst dat in perspectief: “Als ik nu jong was geweest, weet ik niet zeker of ik netjes binnen de lijntjes was gebleven.” Daarmee wijst ze op de psychologische nabijheid tussen activisme en radicalisering: identiteitsvorming, groepsdruk en de invloed van sociale media maken jongeren kwetsbaar voor snelle radicaliseringsprocessen. Het voorbeeld van activiste Calla Walsh in het artikel illustreert hoe idealisme en daadkracht soms in een andere richting kunnen ontsporen.

De kernfactoren zijn volgens het stuk online rekruteringskanalen (zoals Telegram), de echo’s van gesegmenteerde netwerken en de zoektocht naar zingeving bij jongeren. De AIVD-wijziging benadrukt de noodzaak van vroegsignalering, begeleiding en meer aandacht vanuit scholen, ouders en hulpverlening om te voorkomen dat idealistische betrokkenheid omslaat in extremisme of spionageactiviteiten.