Provincie Utrecht wil van rechte beken weer kronkelende waterwegen maken
In dit artikel:
Provincie Utrecht en Waterschap Vallei en Veluwe hebben op 26 februari een samenwerkingsovereenkomst gesloten voor 2026–2035 om het landelijke gebied in Oost-Utrecht toekomst- en klimaatbestendig te maken. Het gezamenlijke programma richt zich op natuur, water, landbouw en klimaat, en geeft prioriteit aan het herstel van beken die na de Tweede Wereldoorlog rechtgetrokken zijn voor de landbouw.
Het eerste concrete project richt zich op de Gelderse Vallei: in de komende drie jaar wordt in totaal circa twaalf kilometer beek hersteld, met name in de Lunterse Beek en de Heiligenbergerbeek. Doel is de oude meanderende vormen terug te brengen zodat water langer vastgehouden wordt in beken en bodem, wat helpt bij droogtebestrijding en de waterhuishouding stabiliseert. Tegelijk wordt de oevers beplant om leefruimte en voedselbronnen te verbeteren, waterkwaliteit te verhogen en dichtgroeien door riet of kroos te voorkomen; schaduw zorgt voor koel, zuurstofrijk water.
Daarnaast pakken de provincie en het waterschap obstakels aan die migratie van vissen belemmeren, bijvoorbeeld bij de mondingen van de Modderbeek en de Lunterse Beek; stuwen en andere barrières worden aangepast om vismigratie en daarmee ook de variatie aan waterplanten, insecten en vogels te bevorderen. Tijdens de voorbereiding van de werkzaamheden worden belanghebbenden tijdig betrokken.
De samenwerking is ingegeven door nieuwe, complexere opgaven door klimaatverandering en ruimtelijke druk. Door afspraken over coördinatie, financiering en uitvoering willen beide overheden projecten beter op elkaar afstemmen, uitvoering versnellen en meer duidelijkheid geven aan inwoners, boeren en natuurbeheerders. De acties sluiten aan op landelijke en Europese kaders zoals de Kaderrichtlijn Water en het Natuurnetwerk Nederland en passen binnen het Ontwerp Utrechts Programma Landelijk Gebied. Deze aanpak gebruikt natuurlijke processen als methode om waterhuishouding, biodiversiteit en landbouw toekomstbestendiger te maken.