Provincie Overijssel greep in bij nitraatmetingen: boeren mochten uitslagen niet meer zien
In dit artikel:
In het Natura 2000-gebied Springendal & Dal van de Mosbeek (Overijssel) zorgen nitraatmetingen op percelen van melkveehouders voor politieke en bestuurlijke discussie. Boeren stelden jarenlang grond ter beschikking voor metingen; in de eerste twee meetjaren kregen zij bij verzoek nog snel een indicatie (nutricheck) van de resultaten. Vanaf het derde meetjaar verbood de provincie die tussentijdse terugkoppeling, zo bevestigt het RIVM: onderzoekers kregen de instructie geen veldgegevens meer te verstrekken.
De meetresultaten laten zien dat het nitraatgehalte onder productiegrasland onder de wettelijke grens van 50 mg/l ligt; bouwland in rotatie scoort net boven die norm. Op perceelsniveau werden zelfs concentraties rond 5 mg/l gemeten. Die uitkomsten vallen volgens deelnemende boeren niet te rijmen met eerdere verwachtingen binnen de provincie, die rekening hield met hogere waarden onder landbouwpercelen en lagere onder natuurterreinen.
Melkveehouders, onder wie Jan Kuks uit Nutter, wijten de relatief lage nitraatuitspoeling vooral aan beheertechnieken: frequent maaien en afvoeren van oogst, en gericht bemestingsbeleid beperken verlies. Zij wijzen ook op verschillen in onderhoud tussen boerenland en terreinen van Staatsbosbeheer, waarvan zij zeggen dat het laatste niet altijd voldoende intensief wordt beheerd om uitspoeling te voorkomen. Kritische stemmen in het veld stellen dat het stikstof- en nitraatbeleid te veel leunt op modellen en te weinig op actuele, betrouwbare metingen.
RIVM benadrukt dat voorlopige veldmetingen slechts indicatief zijn en eerst laboratoriumvalidatie behoeven; de provincie wilde voorkomen dat tussentijdse cijfers “een eigen leven” gaan leiden en wacht op een integrale rapportage over alle jaren en percelen. De BBB-fractie in Provinciale Staten eist desondanks volledige en tijdige informatie voor het gebied en heeft om het onderzoeksrapport gevraagd.
Buiten de politiek klinkt extra kritiek op het gebruik van modellen zoals Aerius en op het ontbreken van een duidelijke nulmeting; sommige betrokkenen spreken van bestuurlijke terughoudendheid bij het delen van data. De redactie heeft vragen neergelegd bij de verantwoordelijke gedeputeerde van Overijssel.