Prostitutie, lachgas en geweld; jongeren doen hun verhaal over zorginstelling Accuraat

In dit artikel:

Jongeren en oud-medewerkers vertellen dat de Amsterdamse zorginstelling Accuraat al jaren een onveilige en verwaarloosde leefomgeving biedt. De organisatie begeleidt jongeren met psychische problemen, een moeilijke thuissituatie of een strafblad bij het zelfstandig wonen. Accuraat heeft volgens de eigen website 131 plekken, waarvan 34 in het Amsterdamse Westelijk Havengebied.

Follow the Money publiceerde eerder over de instelling, onder meer over gebrekkige zorg, financiële ondoorzichtigheid en het gedrag van eigenaar Rabee Hammi. Na die publicatie kwamen nieuwe bronnen met verklaringen, interne berichten en een video uit april. Daarop is te zien hoe een medewerker, volgens bronnen een broer van Hammi, een cliënt uitscheldt, bedreigt en hardhandig over een bank richting de deur trekt. Accuraat zegt dat de video slechts een fragment toont en daardoor geen volledig beeld van het incident geeft.

Voormalige bewoners beschrijven locaties met kapotte of slecht verwarmde gebouwen, koud water, vieze toiletten, oude matrassen en weinig privacy. Op de locatie Portsmuiden, die zij vanwege de gesloten uitstraling ‘de bunker’ noemen, hingen camera’s en mochten bewoners geen bezoek ontvangen. Jongeren kregen soms uren, dagen of weken geen toegang tot hun eigen woning als straf. Volgens een medewerker bestonden daarvoor geen duidelijke richtlijnen. Een jongere werd zo tijdens haar examenweek van 09.00 tot 21.00 uur buitengesloten.

De begeleiding schoot volgens meerdere bewoners eveneens tekort. Gesprekken met hulpverleners vonden soms maanden niet plaats en contact verliep vooral via WhatsApp. Begeleiders zouden onvoldoende zijn toegerust voor de complexe problemen van de jongeren. Sommigen moesten zelf uitzoeken hoe zij hun post, schulden of financiën regelden. Ook bij praktische vaardigheden, zoals koken, kregen zij nauwelijks hulp. Het wekelijkse boodschappengeld kon als straf worden verlaagd.

In en rond de woningen was volgens de bronnen veel lachgasgebruik. Op sommige locaties was er weinig toezicht en zouden camera’s zijn uitgezet. Een voormalige bewoonster zegt verslaafd te zijn geraakt aan lachgas. Andere jongeren kwamen in sekswerk of criminaliteit terecht. Volgens een oud-bewoonster wisten begeleiders dat jonge vrouwen via sekssites klanten ontmoetten, maar kregen zij geen hulp om daarmee te stoppen. In 2023 werd een minderjarige bewoonster volgens een rechter aangezet tot sekswerk door een volwassen medebewoonster.

In 2024 werden bovendien vier bewoners geronseld voor het plaatsen van een explosief bij een woning in Rijnsaterwoude. Drie meerderjarigen kregen hiervoor gevangenisstraffen van ongeveer 2,5 jaar of vergelijkbare duur; de jongste verdachte kreeg een lagere straf. Na zijn verblijf bij Accuraat, waar volgens een naaste nauwelijks toezicht was en hij veel blowde, had een jongen die eerder geen strafblad had volgens die bron verdergaande contacten met de criminaliteit.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) stelde al in 2018 vast dat de zorg niet aan de eisen voldeed. Accuraat verbeterde pas na een last onder dwangsom. Na meer dan twintig meldingen volgde in 2025 opnieuw onderzoek. Bewoners meldden onder meer het ontbreken van basisvoorzieningen, ongekwalificeerd personeel en ernstige vervuiling. Omdat verbeteringen uitbleven, legde de inspectie opnieuw een dwangsom op. In december concludeerde de IGJ dat de instelling formeel verbeteringen had doorgevoerd: pandverboden en straffen waren afgeschaft, begeleiders zouden gediplomeerd zijn en camera’s verdwenen. Portsmuiden zou bovendien tijdelijk geen jeugdzorgcliënten meer huisvesten.

Betrokken bewoners en medewerkers vinden de situatie echter nog altijd niet op orde. In de huidige groepswoningen verblijven vooral jongens met uiteenlopende problemen. Volgens interne mails staat een begeleider soms alleen op een groep en heeft ongeveer de helft van het personeel geen afgeronde opleiding. Agressie-incidenten komen geregeld voor. Het interne ‘protocol’ zou volgens een medewerker zijn geweest dat personeel zich in een kantoor opsluit en 112 belt. Begin juni werd een cliënt gearresteerd nadat hij een medebewoner met een stanleymes in de nek had gestoken; eerder zou hij die jongen al hebben bedreigd.

Accuraat wil inhoudelijk niet reageren op de beschuldigingen vanwege de privacy van cliënten en medewerkers. De instelling zegt dat zowel het steekincident als de video bij de toezichthouder zijn gemeld en dat interne onderzoeken en verbetertrajecten positief zijn afgesloten. De IGJ wil niet ingaan op vragen van Follow the Money.

Hoogleraar jeugdrecht Mariëlle Bruning noemt de beschreven situatie ernstig misbruik van jongeren uit winstoogmerk. Volgens haar maakt een tekort aan geschikte jeugdzorgplekken het mogelijk dat aanbieders ondanks eerdere signalen blijven werken. Gemeenten, zorginkopers en rechters kunnen volgens haar niet vanzelf aannemen dat begeleid wonen daadwerkelijk veilige begeleiding biedt. Door versnipperd toezicht en de voortdurende behoefte aan opvang kunnen misstanden volgens haar lang blijven voortbestaan.