Prominenten komen in actie tegen Amerikaanse overname van DigiD-leverancier
In dit artikel:
Een groep wetenschappers, opiniemakers en organisaties eist van het ministerie van Economische Zaken (EZK) openheid over de Amerikaanse overname van Solvinity, het bedrijf dat onder meer DigiD-hosting verzorgt. De overname door de Amerikaanse IT‑reus Kyndryl is gemeld bij het Bureau Toetsing Investeringen (BTI), dat beoordeelt of vitale infrastructuur in buitenlandse handen risico’s voor de nationale veiligheid oplevert. BTI bevestigt alleen dat de melding binnen is; over een besluit wordt niets openbaar gemaakt.
Op 11 januari stuurden de ondertekenaars — een initiatief van de pas opgerichte actiegroep The Firewall (opgericht door Eric Smit) en met steun van onder anderen Privacy First, Sander Schimmelpenninck, Bert Hubert, Wim Voermans en Joris Luyendijk — een brief aan EZK waarin ze onmiddellijke informatie vragen over de status en motivering van de toetsing. Zij stellen dat die informatie nodig is om hun recht op bezwaar en beroep te kunnen uitoefenen; zonder te weten wanneer en hoe een besluit is genomen is juridisch tegenwicht volgens hen onmogelijk.
De actie volgt op onderzoek van Follow the Money waaruit zou blijken dat de Verenigde Staten wel degelijk toegang zouden kunnen krijgen tot systemen die Solvinity beheert, ondanks eerdere verklaringen van staatssecretaris Eddie Van Marum (november) dat Solvinity geen toegang heeft tot DigiD. EZK houdt echter vast aan een nauwe interpretatie van wie als “belanghebbende” geldt: formeel zouden dat alleen Kyndryl en Solvinity zijn binnen het kader van de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames.
De bezorgdheid van de actiegroep is breed: men vreest dat Amerikaanse wet- en buitenlandse politiek, met name beleidswijzigingen of druk vanuit Washington, Nederland kwetsbaar maakt voor uitval, manipulatie of chantage van cruciale digitale diensten. Zonder DigiD zouden essentiële processen zoals belastinginning en toegang tot overheidsdiensten ernstig kunnen worden verstoord. Ook systemen van rechterlijke macht, Openbaar Ministerie en het ministerie van Justitie gebruiken diensten van Solvinity, inclusief gevoelige strafdossiers en processtukken.
Als EZK niet voldoet aan het verzoek om informatie, kondigt de groep juridische stappen aan: eerst een voorlopige voorziening bij de bestuursrechter om openbaarmaking af te dwingen, en bij afwijzing een civiele procedure op basis van onrechtmatige daad. Het geschil belicht de spanning tussen investeringsregulering, transparantierechten van maatschappelijke actoren en de beveiliging van vitale digitale infrastructuur.