Professor Criekemans: "Trump zit helemaal vast en weet niet goed hoe hieruit te geraken"
In dit artikel:
David Criekemans, professor Internationale Politiek aan de Universiteit Antwerpen, zegt dat president Donald Trump zich vastgelopen heeft in het Midden-Oosten nadat hij een oorlog tegen Iran op gang bracht. Wat 24 dagen geleden begon als een grootscheeps militair optreden — waarbij Trump rekende op een snelle bommencampagne — blijkt veel ingewikkelder en moeilijker te sturen dan verwacht.
In plaats van Iran op de knieën te krijgen, escaleerde de situatie: aanvallen raken nu meerdere Golfstaten, de Straat van Hormuz verkeer dreigt vast te lopen en de hele regio staat in beroering. Volgens Criekemans weet Trump niet goed hoe hij uit deze impasse moet komen; de professor verwacht dat er een vorm van de-escalatie nodig is en dat terugtrekking onvermijdelijk kan zijn.
Tegelijkertijd profiteren zowel Iran als Israël deels van de confrontatie. Het Iraanse regime blijkt veerkrachtig en succesvol bezig met het veiligstellen van zijn voortbestaan, terwijl de Israëlische premier Benjamin Netanyahu binnenlands kan scoren met militaire successen. Daardoor lijdt Trump gezichtsverlies op het internationale toneel.
De militaire crisis heeft ook duidelijke economische gevolgen. Bezorgdheid over leveringen van olie, gas en meststoffen vanuit de Perzische Golf raakt de markten: beurzen dalen, de rente op Amerikaanse staatsobligaties stijgt en het wordt duurder om de hoge staatsschuld te financieren. Die marktdruk legt extra politieke pijn bij Trump.
Electoraal kan het conflict gevolgen hebben voor de midterms in november: een onpopulaire buitenlandse avonturentocht zou de positie van de Republikeinen in het Congres kunnen schaden, stelt Criekemans. Op dit moment hebben de Republikeinen nog een meerderheid in het Amerikaanse parlement, maar dat staat onder spanning.
Op het diplomatieke vlak wisselde Trump dreigementen en versoepelende uitspraken: hij stelde aanvankelijk een harde deadline voor Iran, verlengde die en zei vervolgens dat er onderhandelingen zouden lopen — iets wat Iran ontkent. Criekemans sluit niet uit dat er wel degelijk achter de schermen gesprekken plaatsvinden, mogelijk met betrokkenheid van Amerikaanse inlichtingendiensten.
Samengevat: volgens Criekemans was Trump de complexiteit van een oorlog met Iran sterk aan het onderschatten. In plaats van de regie te houden, bepaalt Iran nu grotendeels het tempo van de confrontatie, terwijl de Verenigde Staten zowel militair, economisch als politiek onder druk komen te staan.