Problemen Twentekanaal op lange lijst uitdagingen: 'Klanten gaan vertrouwen verliezen'

In dit artikel:

Rijkswaterstaat verwacht dat er, als de financiering en procedures meezitten, in 2033 een nieuw gemaal bij Eefde kan staan. Dat gemaal moet het Twentekanaal beter beschermen tegen extreem lage waterstanden en lange droge periodes. Of het project doorgaat, is echter onzeker: Nederland heeft volgens recente ramingen een tekort van 80 miljard euro voor infrastructuur, terwijl het tekort in het Deltafonds is opgelopen tot 12 miljard euro. Daardoor moeten projecten worden gerangschikt.

De urgentie bleek deze zomer, toen het Twentekanaal volledig werd afgesloten door laagwater. Rijkswaterstaat berekende eerder dat zulke extreme waterstanden rond 2050 in het slechtste scenario eens per twee jaar kunnen voorkomen. Voor bedrijven in Twente zijn de gevolgen nu al aanzienlijk. Zoutproducent Nobian in Hengelo moest overschakelen op vrachtwagens omdat binnenvaartschepen het kanaal niet konden gebruiken. Dat is duurder, minder efficiënt en belastender voor het milieu: de lading van één binnenvaartschip staat volgens het bedrijf ongeveer gelijk aan vijftig vrachtwagens. Ook de chemische industrie en klanten in onder meer het Duitse Ruhrgebied ondervinden hinder.

Port of Twente waarschuwt voor tientallen miljoenen euro’s aan kosten en vreest dat bedrijven het vertrouwen in de regio verliezen. Volgens transportdeskundige Bert van Wee zullen fabrieken niet snel verhuizen, maar kunnen ondernemingen toekomstige investeringen wel elders overwegen als vervoer over water onbetrouwbaar blijft.

Hydroloog Niko Wanders ziet de situatie bij Eefde als onderdeel van een bredere ontwikkeling. Klimaatrecords worden sneller gebroken dan verwacht, terwijl het waterbeheer zich onvoldoende snel aanpast. Rijkswaterstaat en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat erkennen dat langdurige lage rivierafvoeren en waterstanden belangrijker worden. De eerdere renovatie geldt volgens hen niet als mislukt, maar klimaat- en systeemveranderingen gaan sneller dan voorzien. Het Twentse havenbedrijf wil daarom onmiddellijk met een nieuw gemaal beginnen, maar Rijkswaterstaat en het ministerie zien op dit moment geen ruimte om de planning te versnellen.