Pro-Russische Radev wint Bulgaarse verkiezingen, maar coalitie vormen wordt lastig
In dit artikel:
De voormalige president Rumen Radev heeft volgens exitpeilingen zondag de Bulgaarse parlementsverkiezingen gewonnen met zijn centrum-linkse alliantie Progressief Bulgarije, die ongeveer 39% van de stemmen zou halen. De conservatieve GERB van oud-premier Bojko Borisov blijft op ruim 15% steken. Een absolute parlementaire meerderheid is daarmee niet zeker: voor een tweederdemeerderheid zijn 160 van de 240 zetels nodig.
De vervroegde verkiezingen volgen op het ontslag van een conservatieve coalitie in december, na massale protesten tegen corruptie en voor een onafhankelijke rechterlijke macht. Het was al de achtste parlementsverkiezing in vijf jaar, wat de diepe politieke instabiliteit in dit EU-lid illustreert. Radev, 62 en voormalig gevechtspiloot, trad in januari af als president om verkiesbaar te zijn. Hij voerde campagne met beloftes van stabiliteit, harde aanpak van corruptie en justitiehervormingen.
Radevs positie ten aanzien van Rusland en Oekraïne blijft onduidelijk en zorgwekkend voor sommige waarnemers. Als president zocht hij nauwere banden met Moskou en verzet hij zich tegen militaire steun aan Oekraïne; tijdens de campagne herhaalde hij dat hij de Krim als Russisch beschouwt. Hij zei na de winst dat Bulgarije onder zijn leiderschap geen financiële bijdrage aan militaire hulp voor Oekraïne zou leveren, maar hij wil besluiten op EU-niveau niet blokkeren. Russische media bestempelen hem als de "Bulgaarse Orbán". In Brussel zijn er voorlopig geen openlijke grote zorgen geuit.
De formatie van een regering wordt complex: Radev sluit samenwerkingen uit met partijen rond Borisov en oligarch Delyan Peevski en met de liberale PP-DB, wat de zoektoch naar meerderheidscoalities bemoeilijkt. Zes partijen lijken boven de 4%-drempel te eindigen; de nationalistische Vazrazhdane zakt naar circa 5%. De campagne werd bovendien overschaduwd door uitbundige stemkooppraktijken: honderden arrestaties en meer dan een miljoen euro contant in beslag. De opkomst lag op 43,4% (tegen 39% in 2024); de officiële uitslag wordt binnen vier dagen verwacht.