'Pro', over arbeiderszoon en MMA-vechter Lau, heeft alles in zich om een culthit te worden

In dit artikel:

Barry Smit beschrijft in zijn nieuwe roman *Pro* de 43-jarige MMA-vechter Lau, die ondanks zijn 32 nederlagen en 31 overwinningen blijft vechten. Hij wil zijn carrière afsluiten met een positief record en moet daarvoor nog twee keer winnen. Die obsessie met cijfers vormt voor Lau de belangrijkste maatstaf voor zijn leven: niet het geld dat hij nalaat of zijn betekenis voor anderen, maar de vraag of hij vaker heeft gewonnen dan verloren.

De roman speelt zich af in de rauwe wereld van de vechtsport en de arbeidersklasse rond Tata Steel. Lau komt uit een gezin waarin hard werken, lichamelijke slijtage en economische afhankelijkheid vanzelfsprekend zijn. Zijn terminaal zieke vader werkte jarenlang in de fabriek, terwijl familie en buren tijdens verjaardagen discussiëren over de vervuilende industrie waarvan hun regio tegelijk afhankelijk is. Smit gebruikt directe, nuchtere taal die volgens de recensent goed past bij deze omgeving en bij Laus bestaan als voormalig dakdekker en beroepsvechter.

De vechtscènes en de aanloop naar wedstrijden worden overtuigend beschreven. Smit laat zien hoe twijfel, pijn en motivatie samenkomen wanneer Lau opnieuw de kooi in moet. De recensent vergelijkt zijn gevoel voor de sport met dat van Norman Mailer in *The Fight*, al legt Smit soms te nadrukkelijk uit hoe MMA werkt voor lezers die de sport niet kennen. In de Nederlandse literatuur is vechtsport bovendien een relatief ongebruikelijke setting, hoewel het werk van Alex Boogers eerder kickboksen centraal stelde.

Onder het persoonlijke verhaal liggen bredere maatschappelijke vragen. Lau kiest vrijwillig voor het geweld in de kooi, maar zijn vader en omgeving worden eveneens door geweld getroffen: door armoede, zwaar werk, milieuschade en een systeem waarin zij weinig invloed hebben. Terwijl Laus lichaam door de gevechten aftakelt, ligt zijn vader in het ziekenhuis op zijn dood te wachten. De roman maakt duidelijk dat mensen in deze wereld nauwelijks aan geweld of lichamelijke uitputting ontsnappen.

De recensent noemt *Pro* zowel een geslaagde arbeidersroman als een overtuigende MMA-roman, met potentie om een cultboek te worden. Tegelijkertijd wordt gevreesd dat de specifieke setting het bereik beperkt. Volgens de bespreking zou de roman waarschijnlijk een veel groter publiek hebben gevonden als Smit een Amerikaanse schrijver was geweest.