PRO legt treuzelend kabinet uit hoe de energiecrisis bestreden kan worden
In dit artikel:
Het kabinet lijkt alsnog maatregelen voor te bereiden tegen de verslechterende energiecrisis, nadat het de ernst ervan aanvankelijk beperkte. Het meest concreet is een voorstel van PRO (de nieuwe naam van GroenLinks-PvdA): een tijdelijke kortingskaart voor het openbaar vervoer die deze zomer ingevoerd zou kunnen worden als het kabinet instemt. Voor 49 euro per maand zou een gebruiker drie maanden lang onbeperkt kunnen reizen met bus, tram, trein of metro tijdens daluren; de kaart geldt niet in de spits en is bedoeld voor niet-woon-werkverkeer, zoals familiebezoek. Volgens partijleider Jesse Klaver zou dit reizen tot zo’n 60% goedkoper maken en inwoners een alternatief voor de auto bieden in tijden van schaarste en stijgende brandstofprijzen.
De Tweede Kamer debatteert woensdag over een pakket om de economische en sociale gevolgen van de crisis te verzachten. Naast de OV-kaart komt er een noodfonds voor mensen die hun energierekening niet meer kunnen betalen. De oppositie vindt de kabinetsplannen over het algemeen onvoldoende. Klaver pleit daarnaast voor extra inkomsten door overwinsten bij oliebedrijven aan te pakken; de VVD reageert terughoudend en wijst erop dat zo’n maatregel op Europees niveau moet worden geregeld om boekhoudkundige ontwijking te voorkomen.
In Rotterdam, Europa’s grootste haven, groeit de bezorgdheid over tekorten en bevoorradingsproblemen. Havenbestuurders wijzen erop dat grote voorraden LNG en ruwe olie deels vastliggen, waardoor aanbod krapper wordt en prijzen verder kunnen oplopen — met risico op hogere inflatie en bredere economische effecten. Ook consumenten tonen dat gevoel; het CBS rapporteert een forse daling van het consumentenvertrouwen, wat kan duiden op afnemende bestedingen.
Internationale knelpunten verergeren de situatie: het Panama-kanaal ziet sterk toegenomen vraag omdat Aziatische kopers uitwijkend fossiele brandstoffen uit de VS halen. Wachttijden zijn opgelopen tot circa vijf dagen en veilingen voor voorrangsplekken brengen miljoenen dollars op per schip, veel meer dan gebruikelijk. In de luchtvaart leidt kerosinetekort tot verstoringen; een Duitse maatschappij schrapte duizenden vluchten om de nood op te vangen.
Het parlementaire debat wordt deels overschaduwd door politiek getouwtrek: PVV-leider Geert Wilders bekritiseerde onder meer prijsstijgingen van consumentenproducten maar veroordeelde de oorlog niet; zijn partij staat onder druk door recente afsplitsingen. Kortom: de crisis raakt meerdere sectoren tegelijk en zet politieke en economische actiebereidheid in Nederland en internationaal onder druk.