Pro heeft in stikstofdebat troef in handen, tot frustratie van veel partijen

In dit artikel:

Tijdens een fel debat in de Tweede Kamer over het nieuwe stikstofplan van het kabinet-Jetten botsten coalitie en oppositie hard over de vraag hoe streng de aanpak voor boeren moet zijn. Vooral Pro (20 zetels) ligt onder vuur, omdat die partij steun aan het plan koppelt aan een harde lijn en daarmee veel invloed heeft op de uitkomst in de Kamer. Kamerleden van BBB, ChristenUnie, SGP en andere partijen spreken van druk en chantage, terwijl Pro zegt dat de fractie gewoon gebruikmaakt van haar politieke gewicht.

Het kabinet wil met de nieuwe koers de natuur herstellen na jarenlange overbelasting door stikstof. Dat kan voor boeren ingrijpende gevolgen hebben, vooral voor bedrijven dicht bij kwetsbare natuurgebieden: zij moeten hun uitstoot sterker terugdringen. Wie dat niet op tijd genoeg doet, kan vanaf 2035 met minder dieren moeten werken. Dat raakt direct aan de toekomst van de landbouw en verklaart de felle emoties in het debat.

De strijd draait niet alleen om de inhoud, maar ook om de machtssituatie. Het minderheidskabinet kan zijn plannen alleen door de Tweede en Eerste Kamer krijgen met steun van andere partijen, en Pro is daarvoor cruciaal. Rechts van het midden proberen BBB, SGP en anderen de aanpak juist af te zwakken of te blokkeren. Op de publieke tribune zitten veel boeren, die luid reageren op uitspraken van Kamerleden. Het debat verloopt zo rumoerig dat de voorzitter herhaaldelijk moet ingrijpen.