PRO en D66 mikken op 3 juni voor Amsterdams coalitieakkoord, Bij1 lijkt bestuursstoel in Zuidoost kwijt te raken

donderdag, 21 mei 2026 (15:02) - Het Parool

In dit artikel:

Bij1 dreigt zijn plek in het dagelijks bestuur van Amsterdam-Zuidoost te verliezen nu PRO Amsterdam en D66 naar alle waarschijnlijkheid het in 2022 ingevoerde ‘Moorman-experiment’ niet voortzetten. De onderhandelaars werken deze week aan een nieuw collegeakkoord dat, naar verluidt, woensdag 3 juni wordt gepresenteerd; komend weekend wordt volgens betrokkenen de definitieve beslissing genomen over de samenstelling van de stadsdeelbesturen.

Het oorspronkelijke experiment van 2022, geïnitieerd door PvdA-leider Marjolein Moorman, maakte bewuste ruimte voor oppositiepartijen in de stadsdelen: Bij1 kreeg in Zuidoost een bestuurszetel ondanks dat de partij niet in het college in de Stopera zat. In Zuid was een vergelijkbare constructie met de VVD bedacht, maar die liep stuk. Tijdens de huidige formatie hoopten ook Denk (op Nieuw-West) en de VVD (weer in Zuid) op vergelijkbare posities; die verwachtingen lijken nu te vervagen.

Volgens meerdere bronnen is de kans groot dat PRO en D66 de posten in de stadsdelen intern verdelen en alleen partijen laten plaatsnemen die het coalitieakkoord ondertekenen. Daarmee zou het experiment beperkt blijven tot één bestuursperiode. Bij1 probeerde nog druk uit te oefenen: de partij van Tofik Dibi wilde samen met Denk en de VVD een brief sturen aan de formerende partijen, maar doordat de VVD afhaakte, ging de actie niet door.

Denk-fractievoorzitter Sheher Khan noemt het een vergissing om oppositiepartijen buiten de stadsdeelbesturen te houden: “De democratische legitimiteit wordt behartigd door partijen te betrekken die goed zijn vertegenwoordigd in de stadsdelen,” zegt hij. Ook Bij1-bestuurder Vayhishta Miskin benadrukte bij een bijeenkomst over onvertegenwoordigde wijken het belang van lokale representatie: “Maar dan moet het je wel gegund worden.”

Daarnaast speelt de vraag hoeveel bestuurders ieder stadsdeel krijgt. Door een grote gemeentelijke reorganisatie wordt serieus gekeken naar kleinere dagelijks besturen als signaal richting de ambtelijke organisatie; ook burgemeester Femke Halsema zou dat steunen. Binnen PRO leeft echter terughoudendheid: met 17 raadszetels tegenover D66’s acht zou overal twee bestuurders neerzetten tot scheve verhoudingen leiden. Een mix van twee en drie bestuurders per stadsdeel is daarom in overweging.

De onderhandelingen verlopen verder voorspoedig; het akkoord wordt naar verwachting 3 juni gepresenteerd en een week later—op 10 juni—besproken in de gemeenteraad.