'PRO en D66 houden Bij1 en Denk buiten stadsdeelbesturen: stemmen uit Zuidoost en Nieuw-West wegen schijnbaar minder zwaar'
In dit artikel:
Floris Vermeulen, Femke Kaulingfreks en Najah Aouaki waarschuwen dat het mogelijk buitensluiten van Bij1 in Amsterdam-Zuidoost en Denk in Nieuw-West — een gevolg van keuzes door PRO Amsterdam en D66 — grote gevolgen heeft voor de stedelijke democratie. Ze noemen het stopzetten van het in 2022 ingevoerde ‘Moorman-experiment’ opmerkelijk juist nu veel Amsterdammers, vooral in bepaalde stadsdelen, zich niet gehoord voelen door de Stopera.
Het Moorman-experiment hield in dat lokaal succesvolle partijen ook bestuurlijke posities in stadsdelen kregen; in 2022 leidde dat bijvoorbeeld tot de benoeming van Vayhishta Miskin (Bij1) in Zuidoost. Bij de verkiezingen van 2026 bleef denk sprake: Denk werd opnieuw de grootste partij in Nieuw-West en Bij1 eindigde als tweede in Zuidoost. De voorgestelde beslissing om die partijen buiten stadsdeelbesturen te laten, betekent volgens de auteurs dat stemmen uit deze wijken minder waarde krijgen zodra het om echte macht gaat.
De schrijvers leggen uit dat dit probleem dieper ligt dan partijpolitiek: in een diverse stad als Amsterdam zijn stadsdelen meer dan instituties, ze zijn plekken waar mensen met uiteenlopende achtergrond samenleven. In delen van Nieuw-West, Noord en Zuidoost zijn opkomst en vertrouwen in formele politiek laag; juist daar bieden lokaal verankerde partijen een herkenbare en legitieme vorm van vertegenwoordiging. Als die vertaling van stemmen naar bestuur wegvalt, groeit het gevoel dat beslissingen elders worden gemaakt en neemt politieke ongelijkheid toe.
Ze bekritiseren de paradox dat coalitiepartijen wel pleiten voor participatie en buurtgesprekken, maar die betrokkenheid niet laten doorwerken in de verdeling van bestuurlijke invloed. Representatie heeft volgens hen zowel symbolische als praktische waarde: bestuurders die de leefwereld van bewoners kennen, kunnen vertrouwen, draagvlak en effectievere uitvoering van beleid vergroten. Met belangrijke stadsdeelbesluiten in het vooruitzicht is dat extra relevant.
Uiteindelijk draait de discussie volgens de auteurs om een fundamentele vraag: is Amsterdam bereid de politieke realiteit van de hele stad — ook buiten de Ring — serieus te nemen? Als stadsdeelbesturen enkel een afspiegeling worden van een Stopera-coalitie, verliezen ze hun functie als dichtstbijzijnde vorm van lokaal bestuur en neemt de kloof tussen bewoners en politiek alleen maar toe.