Private equity betaalt helemaal niets, het maakt alles juist duurder. Vier moedwillige misvattingen over kapitaal
In dit artikel:
Misvattingen over kapitaal zijn volgens de auteur niet onschuldig maar versterken de macht van degenen die aan geld verdienen. Vier veelvoorkomende fouten worden eruit gelicht.
Ten eerste: wie voorschiet, betaalt niet. Banken, pensioenfondsen of private‑equityhuizen geven vooruit om later meer terug te krijgen; zij vragen een vergoeding en willen winst. Dat maakt woningen, zorg en duurzame projecten juist duurder als commerciële geldschieters de hoofdrol spelen.
Ten tweede: er is geen tekort aan kapitaal. Wereldwijd is het aanbod aan rendementzoekend geld de afgelopen decennia sterk gegroeid; beleggers zoeken wanhopig naar plaatsen om te investeren. Een gebrek aan investeerders is dus geen plausibele reden om concessies te doen.
Derde misverstand: investeerders gebruiken zelden uitsluitend eigen middelen; ze werken grotendeels met geleend geld en vergroten zo rendementen (en risico’s) door hefboomwerking. Dit vergroot de druk om snel en veel winst te maken.
Vierde fout is het idee dat overheden privé‑investeerders moeten tegemoetkomen met subsidies, garanties of mee‑investeren zonder tegenprestatie, omdat die investeerders “hoge rendementen eisen”. Dat schaft publieke middelen af ten gunste van private opbrengsten.
De auteur stelt praktische alternatieven voor: overheden kunnen zelf goedkoop lenen en direct uitlenen aan maatschappelijke instellingen, of kapitaal beschikbaar stellen onder voorwaarden van zeggenschap en winstdeelname. Streng handhaven van milieuregels zou bovendien veel investeringen afdwingen die nu op vrijwillige basis blijven. Ook pleit hij ervoor de nog publieke ASN‑bank te behouden en echt een maatschappelijke functie te geven, in plaats van privatisering.
Tot slot waarschuwt hij dat een geplande investeringsbank of -faciliteit in het regeerakkoord gemakkelijk kan uitmonden in een nieuw vehikel om met belastinggeld de rendementen van kapitaalbezitters op te stuwen. Beleidskeuzes moeten gericht zijn op controle en publieke opbrengst, niet op het faciliteren van gratis rendement voor investeerders.