Prinsjesdag nadert, maar onderhandelingen kunnen nog maanden duren

In dit artikel:

Het kabinet van D66, VVD en CDA begint aan overleg met oppositiepartijen over de begroting die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd. Met 66 zetels in de Tweede Kamer heeft de minderheidsregering steun nodig om haar plannen door beide Kamers te loodsen. Premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yesilgöz en Bart van den Brink spraken maandag met JA21 en PRO; later deze week staan gesprekken met ChristenUnie, 50Plus en SGP gepland.

Voor het uitwerken van de begroting resteert ongeveer twee weken, waarna de plannen nog financieel moeten worden doorgerekend. Een akkoord met rechtse partijen lijkt lastig. JA21 wil dat de zogenoemde vrijheidsbijdrage vervalt, terwijl het CDA die maatregel verdedigt en de opbrengst nodig acht voor defensie. Bovendien zou in de Eerste Kamer ook BBB nodig zijn, dat de stikstofmaatregelen van het kabinet wil schrappen.

Samenwerking met PRO ligt politiek eveneens gevoelig, omdat de VVD die partij tijdens de verkiezingscampagne scherp aanviel. PRO-leider Jesse Klaver verlangt dat er niet wordt bezuinigd op de sociale zekerheid en wil hogere belastingen voor bedrijven en vermogenden. Het volledig terugdraaien van de geplande besparingen zou de meerjarenbegroting met 6,5 miljard euro belasten. Ook een akkoord met de vakbonden over deze ingrepen ontbreekt vooralsnog.

Daarom kan het kabinet ervoor kiezen om op Prinsjesdag een beperkte begroting te presenteren en daarna verder te onderhandelen. De belangrijkste formele deadline volgt mogelijk pas eind november, wanneer de Eerste en Tweede Kamer stemmen over het Belastingplan voor het volgende jaar. Daarnaast moet nog een besluit vallen over een verhoging van het eigen risico met 60 euro, die de staat volgend jaar 1 miljard euro moet opleveren. Als oppositiepartijen die maatregel tegenhouden, zijn nieuwe bezuinigingen of inkomsten nodig.