"Prijs, weer en de vraag of vrienden gaan": waarom festivalgangers in Nederland hun ticket steeds later kopen
In dit artikel:
De belangstelling voor festivals is nog onverminderd, maar Nederlandse bezoekers stellen vaker prioriteiten: ze kiezen dit jaar vaker voor één festival in plaats van meerdere, omdat de totale kosten (tickets, vervoer, overnachting, horeca) fors zijn gestegen. Dat stelt onderzoeker Martijn Mulder, die de beleving van live‑muziek bestudeert, nadat tickets voor evenementen als Best Kept Secret tot het laatste moment beschikbaar blijven. Beslissingen worden steeds vaker uitgesteld en hangen onder meer af van het weer.
De voorjaarsberichten over trage kaartverkoop waren misschien sensationeler geformuleerd dan nodig, maar er speelt wel degelijk iets: een brede groep festivals verkoopt later uit, verkoopt niet helemaal uit of legt een pauze in de programmering. Voorbeelden: Lowlands (eind augustus) is na vier maanden nog niet uitverkocht, terwijl het vorig jaar binnen 23 minuten weg was; Pukkelpop daarentegen was dit jaar binnen drie weken uitverkocht en combitickets gingen in 36 minuten. Pinkpop (19–21 juni) verkocht de afgelopen jaren meestal ook niet uit — dat soort variatie voorkomt dat één verhaal voor alle festivals geldt.
Belangrijke oorzaak is de prijsdruk. Organisatoren hebben te maken met hoge inflatie, hogere productiekosten, artiestenhonoraria en personeelskosten, zegt Arne Dee van de Vereniging Nederlandse Poppodia en Festivals (VNPF). Ticketprijzen stegen flink: waar een combiticket voor Lowlands tien jaar geleden rond €175 lag, kost dat nu €365 (zonder camping); Pukkelpop ging van €199 naar €287. Voor veel bezoekers fungeert ongeveer €350 als psychologische grens; als een biertje daarnaast al €8 kost, groeit de drempel om te gaan.
Verder heeft de festivalmarkt zich na de pandemie uitgebreid en is het post‑corona‑effect verdwenen: waar mensen toen elk festival wilden meepakken, zijn ze nu selectiever. Bovendien slokt het aanbod aan losse stadionshows een deel van het uitgavenbudget op — voorbeelden zijn de vele optredens van Harry Styles en Bruno Mars in Amsterdam. Ook de toegenomen betrouwbaarheid van tweedehandsplatforms moedigt uitstelgedrag aan: veel mensen wachten tot twee à drie weken voor het evenement en kopen dan eventueel alsnog een ticket van anderen.
Weersverwachtingen spelen een rol in die last‑minute beslissingen; organisaties spelen daarop in door bijvoorbeeld weerberichten te delen op sociale media. Sommige festivals die normaal altijd uitverkocht zijn — zoals Zwarte Cross, Down the Rabbit Hole en bepaalde elektronische evenementen — hebben nu nog kaarten beschikbaar. Mysteryland kiest dit jaar zelfs voor een pauze.
Er zijn positieve en zorgelijke kanten. Organisatoren benadrukken dat de behoefte om samen festivals te beleven groot blijft en dat goed verkochte edities (bijvoorbeeld 80% van de kaarten) nog steeds rendabel kunnen zijn. Tegelijkertijd bestaan zorgen over toegankelijkheid: door de kostenstijgingen verdwijnen gratis festivals (Parkpop in Den Haag stopte in 2023) en neemt de kans toe dat alleen de grootste commerciële partijen overblijven (Live Nation, FKP Scorpio, Superstruct/KKR). Mulder en Dee vinden dat een krimp van het overaanbod op termijn logisch kan zijn, maar waarschuwen voor de maatschappelijke gevolgen als kleinere en gratis evenementen wegvallen.