Premier Starmer verdedigt zich in zaak-Mandelson: "Ik had informatie moeten krijgen, maar er is beslist mij die niet te geven"
In dit artikel:
Keir Starmer heeft in het Lagerhuis erkend dat hij fout zat met de benoeming van Peter Mandelson als ambassadeur in de VS, maar hield vol dat hij cruciale informatie nooit heeft ontvangen. De premier gaf een chronologie van beslissingen en stelde dat hij op basis van de toen beschikbare gegevens handelde; hij verontschuldigde zich daarbij "aan de slachtoffers van Epstein". Volgens Starmer was er sprake van opzettelijk niet-doorgeven van de resultaten van een veiligheidsscreening door delen van het ministerie van Buitenlandse Zaken: die screening vond pas plaats nadat Mandelsons aanstelling publiek werd gemaakt en leverde een negatief advies op, maar die uitkomst bereikte volgens hem noch hemzelf noch zijn medewerkers.
De onthulling dat het ministerie toch een veiligheidsmachtiging heeft toegekend ondanks dat negatieve advies leidde vorige week tot nieuwe ophef en bracht Starmer opnieuw onder vuur. De oppositie — met name de Conservatieven en de Liberale Democraten — gelooft niet in zijn uitleg. Zij verwijten hem dat hij Mandelson ondanks bekende risico's toch benoemde, dat hij het parlement te laat informeerde over de nieuwe feiten en dat hij vóór de benoeming niet eens persoonlijk met Mandelson sprak. Partijleider Kemi Badenoch noemde Mandelson een "dubieuze figuur" die in het verleden al twee keer was ontslagen en stelde dat de keuze een nationale veiligheidskwestie is.
Parlementsleden benadrukken dat de essentie niet alleen is dat ambtenaren informatie achterhielden, maar ook dat de premier zelf onvoldoende vragen stelde. Critici beschouwen Starmers defensieve houding als bewijs van zwakke bestuurlijke controle: "een premier die in functie is, maar niet aan de macht", zo formuleerden oppositieleden het. Binnen Labour leven ook twijfels; correspondenten wijzen op een patroon waarbij Starmer al meerdere mensen op sleutelposities heeft ontslagen wegens vermeende tekortkomingen in informatievoorziening.
Morgen wordt een hoge ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken verwacht om voor een parlementaire commissie te getuigen, wat mogelijk meer duidelijkheid kan brengen. Politiek wordt het extra gevoelig omdat in begin mei regionale en lokale verkiezingen plaatsvinden, waarop Starmers partij volgens waarnemers slecht kan scoren als de affaire aanhoudt. Analisten verwachten dat de druk om verantwoordelijkheid te nemen en mogelijk politieke consequenties na die verkiezingen zal toenemen, al verwachten de meeste waarnemers geen onmiddellijke val van de premier deze week.
Belangrijkste feiten: Mandelson kreeg ondanks een negatief vetting-advies een veiligheidstoestemming; de uitkomst van de screening werd niet met de premier gedeeld; Starmer erkent eigen fout bij benoeming maar schuift verantwoordelijkheid deels door naar ambtenaren; oppositie eist meer verantwoordelijkheid en ziet risico voor nationale veiligheid en voor Starmers positie, zeker met verkiezingen in het vooruitzicht.