Premier Schoof tijdens Nationale Herdenking: 'Moeder leerde ons met mededogen naar de ander te kijken'

In dit artikel:

Duizenden mensen verzamelden zich op 4 mei op de Dam in Amsterdam voor de Nationale Herdenking, waar onder anderen koning Willem-Alexander en koningin Máxima aanwezig waren. Traditiegetrouw legden zij als eersten een krans bij het Nationaal Monument. Premier Dick Schoof hield, wat hij slechts eens in de vijf jaar doet, een toespraak na de twee minuten stilte om 20.00 uur. Hij vertelde daarin persoonlijk over zijn opa, die actief was in het verzet en vlak voor de bevrijding werd gefusilleerd.

Eerder op de dag verzorgde presentator Philip Freriks de 4 mei-voordracht in De Nieuwe Kerk, waarin hij indringend sprak over zijn broer Jan, die in april 1945 op negenjarige leeftijd omkwam door ‘friendly fire’ van een Canadese soldaat. Freriks verwees naar een Talmoedische spreuk over de waarde van één mensenleven en de impact van zijn broers dood op zijn gezin.

Korpschef Janny Knol las een getuigenis voor over oud-politieman Jan van den Oever, die al in 1942 weigerde Joodse burgers te arresteren, een daad van moed en verzet. Ook burgemeester Femke Halsema sprak bij de stille tocht van het Museumplein naar de Dam. Ze benadrukte de morele plicht om nooit meer zulke gruweldaden toe te staan en waarschuwde tegen het relativeren van die oproep. In haar toespraak verwees ze expliciet naar hedendaags lijden door conflicten in Gaza en Oekraïne, beschouwend hoe ook nú mensen onder oorlogsmisdaden lijden.

Halsema herdacht de 102.000 Nederlandse Joden, Roma en Sinti die tijdens de Tweede Wereldoorlog omkwamen en bracht tevens hulde aan verzetsheld Irawan Soejono, die in Leiden werd doodgeschoten. Ook prees zij Holocaustoverlevende Annetje Fels-Kupferschmidt, mede-oprichter van het Auschwitz Comité, vanwege haar inzet voor verdraagzaamheid.

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei verwachtte rond 20.000 aanwezigen bij de herdenking, een verdubbeling ten opzichte van vorig jaar toen de opkomst door corona en veiligheidsmaatregelen beperkt bleef. De Nationale Herdenking op de Dam eert naast de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in Europa en Zuidoost-Azië ook degenen die vielen in latere oorlogssituaties en vredesmissies waarbij Nederland betrokken was.