Premier Jetten op speeddate in Brussel, om invloed terug te winnen

In dit artikel:

Premier Rob Jetten maakt zijn eerste buitenlandse reis naar België en is in Brussel binnen enkele uren in gesprek met de drie Europese topfiguren, NAVO-chef Mark Rutte en de Belgische premier Alexander De Wever. Hoewel hij niet met het regeringsvliegtuig reist, heeft het intensieve programma het karakter van speeddaten: korte, persoonlijke kennismakingen die tegelijk politiek inhoudelijk zullen worden getoetst.

Met zijn nieuwe kabinet wil Jetten een duidelijke koerswijziging ten opzichte van het kabinet-Schoof: minder confrontatie en meer samenwerking binnen de EU om het Nederlandse invloed terug te winnen. Onder het vorige kabinet was die invloed afgenomen, onder meer door het eisen van uitzonderingen op beleid zoals asiel en mest, die niet werden toegekend. Jetten benadrukt dat een sterk Europa essentieel is voor Nederlandse veiligheid en economie en heeft zich in het coalitieakkoord voorgenomen constructiever op te treden.

Belangrijke dossiers liggen al klaar: mogelijke EU-uitbreiding (waaronder Oekraïne), de vorming van de nieuwe meerjarige EU-begroting, en discussies over een groter EU-budget en gemeenschappelijk lenen—onderwerpen waarbinnen de coalitie uiteenlopende opvattingen heeft. De ontmoetingen van vandaag dienen vooral om persoonlijke lijnen te leggen, maar Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de voorzitter van de Europese regeringsleiders zullen ook willen weten hoe Jetten zijn ambitie concreet wil maken terwijl hij als minderheidsregering afhankelijk is van steun uit de Tweede Kamer.

Waarnemers verwachten vragen over de werking van een minderheidskabinet in Brussel; sommige politici zien de nieuwe regering juist als een duidelijke pro-Europese breuk met het verleden en verwachten een warm welkom. Europarlementariërs van GroenLinks-PvdA roepen Jetten op zich stevig in te zetten voor vergroening en energieonafhankelijkheid, thema’s die hij ook als klimaatsminister benadrukte.

Het korte bezoek aan de NAVO bevat een gesprek met oud-collega Mark Rutte; de banden met Den Haag zijn sinds een Nederlander aan het hoofd van de NAVO goed, en onderwerpen als defensie-investeringen, steun aan Oekraïne en mogelijk de situatie in het Midden-Oosten zullen waarschijnlijk ter sprake komen. Over twee weken keert Jetten terug naar Brussel voor zijn eerste EU-top, waar hij de regeringsleiders van alle 27 lidstaten ontmoet.