Premier De Wever zit in India 3 uur lang samen met premier Modi: wat valt er voor ons land te rapen?

In dit artikel:

Premier Bart De Wever brengt een tweedaags bezoek aan India, met onder meer een onderhoud van drie uur met premier Narendra Modi en vrijdag ontmoetingen in Mumbai met diamantairs, havenbedrijven en andere ondernemers. Geen Belgische premier werd er sinds Guy Verhofstadt in 2006 nog zo prominent ontvangen. Het bezoek volgt op het handelsakkoord dat de Europese Unie en India in januari na twintig jaar onderhandelen sloten, en op eerdere economische missies van prinses Astrid en de Indiase minister van Buitenlandse Zaken aan België.

De regering-De Wever ziet India als een belangrijke partner om de Belgische economie minder afhankelijk te maken van China en de Verenigde Staten. India is inmiddels de vierde economie ter wereld, groeit met 6,5 procent en telt ongeveer 1,5 miljard inwoners. Toch blijft de Belgische handel relatief beperkt: de export bedroeg vorig jaar 4,2 miljard euro, goed voor slechts de achttiende plaats onder de Belgische afzetmarkten. Ongeveer de helft daarvan bestaat uit diamant. Belgische bedrijven botsen bovendien op trage administratie, uiteenlopende regels per deelstaat en de Indiase eis om lokaal te produceren.

Antwerpen staat centraal in het programma in Mumbai. De stad verloor de voorbije tien jaar veel diamantactiviteit: de waarde van de verwerkte diamant daalde van 15 miljard euro in 2014 naar 8,5 miljard euro in 2023. Het slijpen gebeurt grotendeels in Surat en een deel van de handel in ruwe stenen verschoof na het westerse verbod op Russische diamant naar India en Dubai. India zal die boycot niet volgen, maar het Europese tarief op geslepen diamant daalt dankzij het EU-handelsakkoord wel van 5,5 naar 2,5 procent. Het Antwerpse keuringsbedrijf HRD probeert zijn positie te behouden met betrouwbare certificaten en opent nieuwe kantoren in Mumbai.

De grootste directe economische kansen liggen volgens de tekst mogelijk in de defensie. Minister van Defensie en Buitenlandse Handel Theo Francken reist eveneens mee en zegt dat zeven grote contracten zullen worden ondertekend, zonder details bekend te maken. Belgische bedrijven zijn al actief in India: John Cockerill levert kanontorens voor lichte tanks en FN Herstal produceert machinegeweren onder licentie. Ook Belgische mijnenjagers trekken Indiase belangstelling. Grote contracten zullen waarschijnlijk wel lokale productie of samenwerking met Indiase bedrijven vereisen, omdat India zijn eigen defensie-industrie wil uitbouwen en tegelijk veel wapens uit Rusland en Frankrijk koopt.

Een minder zichtbare, maar strategisch belangrijke kans is de invoer van groene waterstof. De Antwerpse chemie- en staalsector heeft die nodig om minder afhankelijk te worden van aardgas, terwijl België zelf onvoldoende goedkope groene stroom heeft. India wil groene waterstof en ammoniak exporteren en Antwerpen wil als Europese toegangspoort fungeren, met doorvoer naar onder meer Duitsland. De haven onderhandelt daarover met Indiase havens, maar loopt achter op Rotterdam, dat al een eerste leveringscontract met een Indiaas project heeft gesloten. Een concrete overeenkomst in Mumbai zou daarom een belangrijk resultaat zijn.

De Wever kan zelf geen tarieven of handelsakkoorden afsluiten, want dat is Europese bevoegdheid. Hij kan wel Belgische bedrijven introduceren, deuren openen en Antwerpen promoten. Ook arbeidsmigratie ligt op tafel. België kampt met tekorten aan technisch geschoolden, terwijl India veel ingenieurs en IT-specialisten heeft. Duitsland, Frankrijk en Italië sloten al afspraken over werkvisa en studenten, België nog niet. Dat botst mogelijk met het strenge migratiebeleid van de regering-De Wever.

Politiek zal India zich bovendien niet zomaar aan Europa binden. Modi onderhoudt tegelijk relaties met China, Rusland, de Verenigde Staten en Frankrijk en kiest per dossier de partner die India het meeste oplevert. Het bezoek kan dus concrete economische deals opleveren, maar maakt van India geen klassieke bondgenoot. De uiteindelijke waarde blijkt pas later, bijvoorbeeld wanneer diamantbedrijven Antwerpen trouw blijven en Indiase ammoniak via de Schelde wordt ingevoerd. Bij zijn terugkeer wacht De Wever intussen een binnenlands probleem: een begroting waarvoor nog ongeveer 10 miljard euro moet worden gevonden.