Praat mee: Moeten ouders hun kinderen beter begeleiden bij hun financiën om schulden te voorkomen?

In dit artikel:

In Nederland neemt het aantal jongeren met problematische schulden toe; het gaat inmiddels om tienduizenden jongeren en de trend stijgt. Volgens CBS-berekeningen in opdracht van Zicht op Ondermijning lopen jongeren met schulden veel groter risico om in de drugscriminaliteit terecht te komen — zij belanden volgens die analyse ongeveer dertien keer vaker in die wereld dan financieel stabiele leeftijdsgenoten. Hulpverleners en deurwaarders signaleren dat betalingsproblemen vaker voorkomen, mede door populaire ‘achteraf betalen’-diensten.

Een belangrijke indicator is de oplopende betalingsachterstand bij de zorgverzekeringspremie onder jongeren, waaruit blijkt dat meer jongeren in geldnood verkeren. Criminologen waarschuwen dat juist die financiële kwetsbaarheid criminelen aantrekt: zij letten gericht op mensen die extra vatbaar zijn en proberen hen in criminele netwerken te trekken. Voor sommige jongeren zonder perspectief of met ouders in armoede kan misdaad lijken op een laatste uitweg.

Er bestaan steeds meer projecten gericht op jongeren met schulden, maar die moeilijk bereikbare doelgroep valt vaak (ongeveer de helft) uit hulpprogramma’s. Deskundigen pleiten daarom voor inzet van ervaringsdeskundigen en rolmodellen die jongeren beter kunnen aanspreken en vasthouden.

Ouders blijken een belangrijke preventieve schakel. Volgens Nibud kunnen kinderen al vanaf ongeveer zes jaar baat hebben bij financiële opvoeding: vroeg leren omgaan met geld verhoogt de kans op later financieel zelfstandig gedrag. Naast betere begeleiding door ouders worden ook gerichte voorlichting, vroegtijdige detectie van betalingsachterstanden en beleid dat koop-op-afbetaling-diensten reguleert genoemd als manieren om schulden en de daarmee samenhangende criminaliteitsrisico’s te verminderen.