Potje Minecraft gedaan? Dan krijg je het stempel 'batterij-expert' van bedrijf dat 10 miljoen subsidie kreeg
In dit artikel:
Een Eindhovens kennis- en investeringsbedrijf, InnoEnergy, beweert eind 2024 dat 100.000 mensen een cursus hebben afgerond om te werken in de Europese batterijindustrie. Die mijlpaal werd gevierd tijdens een livestream met Oana Penu, directeur van het InnoEnergy Skills Institute, de afdeling die het EU-gesubsidieerde opleidingsprogramma uitvoert. De EU financierde het project onder meer met 10 miljoen euro in 2022 (en later nog eens 9 miljoen voor een soortgelijk zonne-energieprogramma), omdat Europa snel geschoolde werknemers nodig heeft voor de energietransitie en de batterijketen.
Onderzoek door Follow the Money en gesprekken met oud-medewerkers tonen echter grote twijfels bij die prestatieclaim. Ten eerste blijken certificaten tegen weinig moeite uitgedeeld te worden: de auteur ontving vier diploma’s na ongeveer tien minuten kliks, zonder lesmateriaal te lezen of video’s te bekijken, en kreeg zelfs een certificaat na 0 procent te scoren bij een meerkeuzetoets. Daarmee rijst de vraag of die certificaten daadwerkelijk de vereiste kennis garanderen.
Verder rekent InnoEnergy niet op unieke deelnemers maar op uitgegeven certificaten: iemand die meerdere korte cursussen afrondt telt dus meerdere keren mee. Ook worden korte introductiecursussen (bijvoorbeeld 4,5 uur) gelijk opgeteld met intensieve trajecten van tientallen uren, wat dubbeltelling en misleidende optellingen mogelijk maakt. Voorbeelden van inconsistenties in voortgangsrapporten zijn opvallend: het aantal deelnemers aan een cursus schommelt van 394 naar 2.203 naar 642 zonder uitleg; een persbericht meldt 27.000 afgeronde ‘batterijtechnicus’-trajecten, terwijl een later rapport slechts 2.300 deelnemers noemt. In een bijlage blijkt dat het totaal van 112.000 ‘geleerde’ mensen is berekend uit de som van ongeveer dertig afzonderlijke certificaten, niet uit unieke personen.
Ook de samenstelling van de ‘cursisten’ is problematisch. Ongeveer 10 procent van de telling zou afkomstig zijn van een educatieve module in Minecraft voor kinderen van 9–15 jaar, wat de gemiddelde leeftijd van deelnemers naar beneden drukt en de vraag oproept of dit meetelt als echte omscholing voor beroepskrachten. InnoEnergy zegt dat het programma ook bedoeld is om de volgende generatie te inspireren; subsidiegever EIT heeft daar volgens een woordvoerder geen bezwaar tegen.
Penu zelf verdedigt de cijfers schriftelijk en verwijst naar literatuur ter onderbouwing van aannames over kennisverspreiding (bijvoorbeeld dat één deelnemer meerdere indirect profiteurs oplevert). Die onderbouwing bevat echter een publicatie uit januari 2025 — ná het sluiten van de subsidieovereenkomst — en de andere aangehaalde studies tonen geen duidelijk bewijs voor het veronderstelde vermenigvuldigingseffect. InnoEnergy weigerde verder te reageren op vervolgvragen; interne bronnen omschrijven het rekenen met KPI’s soms als ‘creatief’.
Experts wijzen op een fundamenteel probleem: massale omscholing van autotechnici naar elektromonteurs vereist vaak praktische, hands-on training en langlopende trajecten; online cursussen alleen bieden daarvoor doorgaans onvoldoende voorbereiding. Economisch onderzoekers noemen het programma daarom ‘op zijn best beperkt’ maar ook ‘kosteneffectief’, en merken op dat 10 miljoen euro relatief weinig is binnen de EU-begroting — maar wél belangrijk voor InnoEnergy, dat voor een groot deel van zijn inkomsten op subsidies leunt.
Het Europees Instituut voor Innovatie en Technologie (EIT) beoordeelt momenteel het eindrapport van het battery-programma; als blijkt dat relevante doelen niet zijn gehaald, overweegt het subsidie terug te vorderen of te verlagen. Tegelijk kreeg InnoEnergy al een nieuwe subsidie van 9 miljoen euro voor een European Solar Academy, ondanks de onduidelijkheden rond de batterijcijfers. De lopende beoordeling en de onverklaarde dataverschillen roepen vragen op over toezicht en verantwoording bij het besteden van tientallen miljoenen aan publiek geld.