Postume brief van Lode uit 'Restaurant Misverstand': "Het was kiezen tussen te snel afscheid nemen of wegkwijnen" 

In dit artikel:

Lode Deconinck, bekend van het VRT1-programma Restaurant Misverstand, maakte begin februari een einde aan zijn leven via euthanasie. Deconinck kreeg op zijn 51e de diagnose jongdementie en overleed op 54-jarige leeftijd; de tv-reeks, die jongdementie belicht, is aan hem opgedragen. Via een open brief — verspreid door zijn vrienden — roept hij op tot aanpassing van de euthanasiewetgeving voor mensen met (jong)dementie. Nu moeten zij vaak al vroeg kiezen voor euthanasie zolang ze nog wilsbekwaam zijn; zodra de ziekte hun besluitvermogen aantast, vervallen die mogelijkheden.

Deconinck beschrijft het besluit als een schrijnende keuze: “Het was kiezen tussen de pest en de cholera,” omdat langer leven vaak betekent dat je te hulpbehoevend of onbereikbaar voor je eigen keuzes wordt. Hij had liever langer willen blijven, en meent dat een aangepaste wet dat voor anderen had kunnen mogelijk maken.

De huidige Belgische wet vereist actuele wilsbekwaamheid voor een euthanasieverzoek; een voorafgaande wilsverklaring bestaat wel, maar geldt alleen voor patiënten die in een onomkeerbaar coma verkeren — niet voor mensen met dementie. In het federale regeerakkoord staat dat uitbreiding van die voorafgaande wilsverklaring wordt nagestreefd zodat ook mensen met dementie in aanmerking kunnen komen, maar hoe ver die wens reikt is politiek onzeker. CD&V, historisch terughoudend bij ethische dossiers, zal in de coalitie een belangrijke rol spelen; in de Wetstraat lopen voorstellen en druk vanuit partijen als Vooruit, Anders en PS om snel wetgeving voor te bereiden.

Lode doet zelf een concrete voorstel: een door de patiënt vooraf aangewezen "raad van getrouwen" — enkele vertrouwde personen plus een arts — die bij verlies van wilsbekwaamheid kan beoordelen of het juiste moment voor euthanasie is aangebroken. Zijn vrienden hebben een petitie gelanceerd om het debat op te stoten; Vooruit heeft eveneens een lopende petitie. In België leven ongeveer 3.000 mensen onder de 65 met een vorm van dementie, waardoor de discussie impact heeft op een aanzienlijke, kwetsbare groep.