Positie Britse premier Starmer wankelt
In dit artikel:
De druk op premier Keir Starmer groeit na een nieuw conflict rond de benoeming van de oud-Labourtop Peter Mandelson. In tegenstelling tot Starmer’s eerdere bewering dat de aanstelling volgens vaste procedures verliep, bleek dat Britse veiligheidsdiensten bezwaren hadden geuit. Die zorgen werden naar verluidt op instructie van hogerhand naast zich neergelegd. Starmer ontkent van die oorspronkelijke waarschuwingen op de hoogte te zijn geweest en zei dat geen enkele minister geïnformeerd was over de problemen. Hij heeft daarop Olli Robbins, de hoogste ambtenaar van Buitenlandse Zaken, op non-actief gesteld en ontslagen.
De oppositie ruikt bloed en eist het vertrek van de premier. Conservatief leider Kemi Badenoch noemt het onbegrijpelijk dat Starmer niet op de hoogte zou zijn, terwijl Nigel Farage en ook Groenen en LibDem-leiders vinden dat Starmer de eer aan zichzelf moet houden. Binnen Labour zelf is de onvrede groot, maar openlijk oproepen tot aftreden zijn zeldzaam. Veel parlementariërs uiten hun kritiek vooral anoniem in de media; enkelen zeggen dat Starmer de partij schade heeft berokkend. Anderen — onder wie parlementariër Emma Thornberry — menen dat er geen sprake is van opzettelijke misleiding en dat zijn vertrek niet de juiste reactie zou zijn.
De politieke context verklaart deels terughoudendheid om het leiderschap meteen ter discussie te stellen. Starmer leidt een ruime meerderheid in het Lagerhuis (ruim 400 van de 650 zetels), en interne partijregels bepalen dat een leiderschapskwestie eerst binnen de fractie en daarna onder leden wordt beslist. Bovendien valt het moment slecht samen met een internationale crisis rond Iran, waarvoor Starmer in Parijs overlegde, en met belangrijke lokale verkiezingen begin mei die als toetssteen voor zijn premierschap gelden.
De reputatieschade is reëel: in recente peilingen is Labour gedaald naar de vierde plaats achter Reform UK, de Conservatieven en zelfs de Groenen. Starmer heeft aangekondigd zich maandag in het Lagerhuis te verantwoorden. Daarnaast wil Thornberry als voorzitter van de Buitenlandse Zakencommissie een hoorzitting beleggen waarbij Robbins, nu buiten ambt, mogelijk vrijer kan spreken over wat er precies is gebeurd rond de Mandelson-benoeming. Het vervolg — of binnen de partij leidinggevend ingrijpen volgt — blijft ongewis.