Populaire vruchtbaarheidskliniek creëerde jarenlang bewust massadonoren

In dit artikel:

Vruchtbaarheidskliniek Medisch Centrum Kinderwens (MCK) in Leiderdorp heeft tussen 2006 en 2017 bewust meer kinderen per spermadonor verwekt dan volgens de regelgeving was toegestaan, wat resulteerde in minstens 36 massadonoren. Dit gebeurde ondanks dat donoren en moeders niet werden geïnformeerd over de overtredingen. MCK, onderdeel van de TFP Fertility Group en actief in zes Europese landen, negeerde de richtlijnen onder druk van donorentekort en grote vraag van wensouders die meerdere kinderen van dezelfde donor wilden. Donoren tekenden contracten waarin ze akkoord gingen met donaties aan 25 gezinnen, wat in de praktijk leidde tot tientallen kinderen per donor, zowel in Nederland als in het buitenland. Deze contracten zijn in strijd met de regels, aldus belangenvereniging Priamos, die spreekt van onverantwoord handelen en benadrukt dat donoren niet op de hoogte werden gesteld van de overschrijdingen.

Ruim 900 moeders en 1200 kinderen zijn door deze praktijk gedupeerd. Stichting Donorkind noemt de gang van zaken "misdadige kinderhandel" en bekritiseert het commerciële karakter van de kliniek waarbij donoren als grondstof en kinderen als producten worden gezien. Bovendien bestrijdt de stichting het argument van donorentekort, stellende dat het aantal donorkinderen per donor idealiter laag genoeg is om aan de vraag te voldoen.

De huidige directie, sinds 2015 aan het roer, stopte in 2017 met het beleid maar hield de overtredingen bewust stil en bracht de betrokkenen niet op de hoogte, noch deed zij melding bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). De periode van massadonorenaffaires speelde ook bij het Rijnstate ziekenhuis, waar minder overtredingen voorkwamen. Stichting Donorkind suggereert dat als de beroepsgroep geïnformeerd was, ook de overheid medeverantwoordelijk kan worden gehouden. Zowel Priamos als Stichting Donorkind roepen op tot een onafhankelijk onderzoek en willen dat MCK tijdelijk op non-actief wordt gesteld. De beroepsvereniging van gynaecologen (NVOG) benadrukt dat openheid uiterlijk 1 juli 2025 moet worden gegeven en meldt dat bij overschrijdingen meldingen bij de inspectie moeten plaatsvinden. De IGJ bevestigt twee recente meldingen omtrent MCK en kondigt binnenkort vervolgstappen aan. Staatssecretaris Vincent Karremans noemt de praktijken onacceptabel en onverklaarbaar.