Politieman Bram Kampschreur: Frustrerend dat je soms geen vuist kunt maken tegen vuurwerkgooiers
In dit artikel:
Geweld tijdens oud en nieuw volledig uitbannen is volgens betrokkenen onrealistisch; effectiever is een mix van gerichte handhaving en langdurige verbinding met de bevolking. Dat is de kern van een recente discussie na de onrust tijdens de afgelopen jaarwisseling, gevoerd door politieman Bram Kampschreur en veiligheidsdeskundige Marnix Eysink Smeets.
Kampschreur, die namens de politie de coördinatie in de regio Utrecht had, plaatste zijn bevindingen op LinkedIn. Hij benadrukt dat geweld op sommige plekken gewoon te massaal is om met beperkte middelen overal te kunnen ingrijpen: de Mobiele Eenheid (ME) moest uitrukken in plaatsen als Zeist, Utrecht, De Bilt en Amersfoort, en kleine teams kunnen dan vaak geen vuist maken tegen groepen die zwaar vuurwerk gooien. Publieke roep om alleen maar harder optreden vindt hij te simpel; mensen bellen sneller de politie en er is minder tolerantie voor risico’s, terwijl vroeger buurtgenoten vaker zelf dingen regelden.
Eysink Smeets stelt dat twee elementen cruciaal zijn voor een rustige jaarwisseling: waar grenzen van gedrag scherp worden overschreden moet de politie optreden en consequenties laten volgen; daarnaast is voorafgaande verbinding tussen overheid en publiek essentieel. Volgens hem schiet Nederland op beide fronten tekort: het aantal arrestaties en doorgeleidingen naar het openbaar ministerie daalt sneller dan het aantal incidenten, wat volgens hem inconsequent optreden betekent. Ook ontbreekt vaak de wederzijdse relatie met wijken, waardoor kleine en soms symbolische incidenten zwaar worden aangepakt — een voorbeeld is Floradorp in Amsterdam-Noord, waar een verboden vreugdevuur of een klein straatvuur met grote politiemacht werd beantwoord, terwijl zulke kleinschalige tradities vroeger leefden en werden gedragen door de buurt.
Eysink Smeets toont ook voorbeelden waarin verbinding wel werkt. In Kampen legden lokale bestuurders, carbidschieters (een traditionele manier van knallen met calciumcarbide) en politie afspraken om het risico te beperken; in Staphorst zorgden lokale stewards en een gemeenschappelijke feesttent voor al jaren rustiger verlopen jaarwissels. Zulke oplossingen vergen tijd, maatwerk en de juiste personen; garantie op succes is er niet, maar volgens beide experts biedt deze aanpak meer kans op structurele verbetering dan louter harder straffen.