Politieke verschuiving in Servië: Studentenlijst wint na 2 jaar protest de verkiezingen van aftredend president Aleksandar Vučić

In dit artikel:

De Studentenlijst heeft de vervroegde parlementsverkiezingen in Servië overtuigend gewonnen. Volgens de eerste resultaten van waarnemersorganisatie CRTA kreeg de oppositielijst 51,47 procent van de stemmen, tegenover 40,42 procent voor de partij van Aleksandar Vučić. In Belgrado en andere steden gingen duizenden mensen de straat op om de historische overwinning te vieren.

De beweging ontstond uit studentenprotesten die twee jaar geleden begonnen na de instorting van een overkapping bij het station van Novi Sad. Daarbij kwamen zestien mensen om het leven. De betogers zagen de ramp als een gevolg van wijdverspreide politieke corruptie en hielden sindsdien grote demonstraties en protestmarsen tegen het beleid van Vučić. De vervroegde verkiezingen waren een belangrijke eis van de beweging.

Hoewel de Studentenlijst door studenten werd opgericht, stonden er geen studenten als kandidaat op. De lijst bestaat uit weinig bekende experts, academici, sporters, boeren en kunstenaars en verenigt verschillende oppositiegroepen. Volgens lijsttrekker Ilija Srdanović moet Servië voortaan worden bestuurd door mensen met vakkennis, in plaats van door één dominante leider. Zelf zei de cardioloog dat hij na de verkiezingen eerst naar zijn dokterspraktijk zou gaan.

Vučić, die ruim tien jaar de Servische politiek domineerde en bijna twee presidentstermijnen vervulde, had zijn presidentschap voortijdig beëindigd om campagne te voeren met de ambitie premier te worden. Hij erkende snel dat zijn partij de verkiezingen had verloren. Volgens hem zal de Studentenlijst tussen 135 en 140 zetels behalen, tegenover ongeveer 105 voor zijn kamp. Tegelijk waarschuwde hij dat de nieuwe machthebbers het land verder zullen “verwoesten” en beschuldigde hij Europese landen en de Verenigde Staten van inmenging.

De opkomst was uitzonderlijk hoog. Om 18 uur had 64,89 procent van de ongeveer 6,4 miljoen kiesgerechtigden gestemd, het hoogste percentage op dat moment sinds 1993. Toch blijft de politieke toekomst onzeker: het is nog onduidelijk hoe een regering wordt samengesteld en of de protestbeweging haar centrale, door studenten aangestuurde besluitvorming kan omzetten in stabiel bestuur. De overwinning betekent wel een historische breuk met de langdurige machtspositie van Vučić en zijn Servische Progressieve Partij.