Politieke toekomst Jetten in gevaar door VVD?

In dit artikel:

In Den Haag groeit de vrees dat de VVD de coalitie onder druk zal zetten of zelfs laten vallen om een nieuwe, mogelijk (ultra)rechtse regering af te dwingen. Volgens politiek commentator Tom Jan Meeuws van NRC’s nieuwsbrief *Machtige Tijden* is een kabinetscrisis echter niet automatisch aanleiding voor nieuwe verkiezingen.

Oud-informateur Herman Tjeenk Willink wees bij een boekpresentatie op een wijziging van het Reglement van Orde van de Tweede Kamer uit 2012. Die maakt het mogelijk om de samenstelling van een kabinet te veranderen zonder tussentijdse verkiezingen. Volgens Tjeenk Willink kan brede politieke bekendheid met die optie voorkomen dat de VVD een crisis als machtsmiddel gebruikt.

De irritatie over de VVD neemt binnen de coalitie toe. De partij, die bij de verkiezingen door minder dan een op de zeven kiezers werd gesteund, zou zich volgens de auteur opstellen alsof zij de leiding heeft. Als de VVD uitstapt, kan de rest van de coalitie mogelijk verdergaan met een ander minderheidskabinet, bijvoorbeeld met steun van PRO. De Provinciale Statenverkiezingen in maart zijn daarbij relevant, omdat zij ook de samenstelling van de Eerste Kamer bepalen.

Een vertrek van de VVD kan bovendien gevolgen hebben voor premier Rob Jetten, stelt Meeuws. Hij wijst op eerdere vicepremiers die na samenwerking met de VVD en een kabinetscrisis politiek terrein verloren of uit de landelijke politiek verdwenen: Maxime Verhagen, Lodewijk Asscher, Hugo de Jonge, Sigrid Kaag en Wopke Hoekstra. Ook na de val van het kabinet-Schoof in 2023 verweten voormalige PVV-, NSC- en BBB-bewindslieden de VVD een destructieve houding. De auteur sluit af met scherpe kritiek op de partij, die volgens hem vooral de belangen van de rijksten behartigt.