Politieke spanning rond EU-terugkeerwet: VVD'er Azmani rechts ingehaald
In dit artikel:
Vanavond stemt het Europees Parlement in Straatsburg over een nieuwe terugkeerwet die het eenvoudiger moet maken afgewezen asielzoekers uit de EU te zetten. Centraal in het voorstel staan zogeheten 'terugkeerhubs': opvanglocaties buiten de EU waar uitgeprocedeerde personen naartoe kunnen worden gebracht.
De politieke spanning is hoog omdat de wet naar verwachting wordt aangenomen met steun van de christendemocratische EVP-fractie, rechts-conservatieve en radicaal/extreemrechtse groepen, terwijl sociaaldemocraten (S&D), de liberale Renew-fractie (waar VVD en D66 in Nederland deel van uitmaken) en de Groenen vermoedelijk tegenstemmen. Malik Azmani (VVD) leidde namens het Parlement de onderhandelingen en probeerde een middencompromis te bereiken tussen EVP, S&D en Renew. Zijn strategie om de centrumfracties te binden lijkt nu te zijn mislukt: S&D vindt zijn voorstellen te streng en wil verder onderhandelen, terwijl EVP een eigen, harder plan heeft gepresenteerd dat vorige week uitlekte.
Het EVP-voorstel gaat op meerdere punten verder dan Azmani’s compromis: het staat toe dat ook gezinnen met kinderen naar de hubs worden gestuurd en laat nationale overheden mensen direct naar zulke locaties buiten de EU overplaatsen, in plaats van die hubs als allerlaatste optie te gebruiken. Dit strengere plan krijgt steun van rechts-conservatieve en extreemrechtse fracties (onder meer de groep 'Patriotten voor Europa', waar de PVV deel van uitmaakt), wat samen een parlementaire meerderheid oplevert. Het gevolg is dat Azmani praktisch is gepasseerd; zijn positie als hoofdonderhandelaar staat ter discussie, iets dat door andere parlementsleden als uitzonderlijk wordt gekarakteriseerd.
De nieuwe terugkeerwet maakt deel uit van het bredere Europees migratiepact dat in juni moet ingaan en vervangt regels uit 2008. NGO’s en migratierechtexperts uiten forse kritiek: zij noemen de hubs in essentie gevangenissen en waarschuwen dat dwangmaatregelen te vaak zwaarder wegen dan bescherming van rechten en waardigheid. Tegelijkertijd wil Nederland vaart maken; asielminister Van den Brink kondigde aan dat Nederland met vier andere landen wil vooroplopen bij het terugsturen naar hubs. Na een mogelijk Parlementair akkoord volgen onderhandelingen met de lidstaten, met het doel de wet snel af te ronden zodat deze gelijktijdig met de rest van het pact kan ingaan.