Politieke AI-memes, 6 7, de Dolle Mina's & nog 5 opvallende mediamomenten van eind 2025
In dit artikel:
1) De zaak van Lisa uit Abcoude (20 augustus) schudde het land wakker. Na de dood van Lisa ontstond grote publieke verontwaardiging; een 22-jarige bewoner van een COA-opvang werd aangehouden. Het incident zette femicide en straatveiligheid weer bovenaan de agenda: fietsmanifestaties en campagnes zoals ‘De Nacht is ook van ons’, ‘Wij eisen de nacht op’ en internationale acties (Orange the World) leidden tot discussies, gerichte acties (o.a. ‘Man, zeg er wat van!’ in de horeca) en een NPO-documentaire ('App me als je thuis bent') over het stilzwijgen rond intimidatie en seksueel geweld.
2) AI in de verkiezingsstrijd: tijdens de campagne verschenen tal van levensechte, door AI gemaakte beelden — vaak van knappe, blonde vrouwen — vooral via PVV-accounts. Onderzoek van Campaigntracker telde 231 AI-posts, bijna de helft gelinkt aan PVV; GroenLinks-PvdA deed aangifte wegens misleidende afbeeldingen rond Frans Timmermans. De openbaar gemaakte prompts toonden doelgerichte beelden, vaak schadelijk voor migranten of tegenstanders. Of AI het stemgedrag veranderde is onzeker, maar het versterkte bestaande emoties en narratieven.
3) De ‘Marlotte’-podcast ontroerde en verontrustte tegelijk. Een serie over een 13‑jarig meisje met afschuwelijke ervaringen bereikte meer dan 3 miljoen luisteraars, maar onderzoek trok de zaak onderuit: Marlotte bleek verzonnen door een zorgverlener (‘verpleger’ Roos). Journalisten kregen kritiek: eenvoudige verificatiestappen (zoals een ziekenhuischeck) zouden misstanden hebben voorkomen. De affaire zette vragen over verifieerbaarheid en methoden in hedendaagse podcastjournalistiek in de schijnwerpers.
4) Dolle Mina’s en de muziekbattle met AI: feministische actie en publiek verzet zorgden dat een controversieel, AI-gegenereerd protestnummer (‘Wij zeggen nee…’) na korte tijd uit streamingdiensten verdween. Het door luisteraars en Dolle Mina’s gepushte nummer ‘Vrijheid, Gelijkheid, Zusterschap’ nam de plek in en illustreerde hoe publiek en actiegroepen de curation van digitale hitlijsten kunnen beïnvloeden.
5) Het paarse noodboekje (‘Denk vooruit’, november) van de Rijksoverheid — waarin wordt geadviseerd voor de eerste 72 uur zelfredzaam te zijn — leidde tot brede aandacht en verdeeldheid. Met tips als watervoorraden en een noodradio was de campagne zichtbaar, maar daadwerkelijke voorbereiding nam beperkt toe (48% sloeg extra water in; 32% heeft een compleet noodpakket). Critici zagen het als noodzakelijke waarschuwingscampagne; anderen noemden het angstzaaierij.
6) Sinterklaasjournaal en gevolgen voor Hoofdpiet: een uitzending over het idee dat volwassenen tijdelijk de rol van Sinterklaas overnemen bij noodsituaties leidde tot felle online reacties. Hoofdpiet (cabaretier Niels van der Laan) kreeg veel bedreigingen en beledigingen, wat laat zien hoe kwetsbaar publieke figuren zijn in opgewonden mediadiscussies.
7) Marco Borsato: vrijspraak en reputatieschade. In december sprak de rechtbank Borsato vrij van ontucht met een minderjarige wegens gebrek aan bewijs, hoewel uit het dossier bleek dat er misbruik is gemaakt van een vertrouwensband. De zaak illustreert de spanning tussen publieke veroordeling en juridische bewijsvoering; zijn muziek steeg vervolgens sterk in de hitlijsten.
8) ‘6 7’: vaag begrip, grote impact. De term — populair op TikTok en gekoppeld aan een meme rond een basketbalfiguur en het nummer ‘Doot Doot (6 7)’ — groeide uit tot kinderwoord van het jaar en een cultureel fenomeen onder jongeren. De onduidelijkheid is juist deel van de aantrekkingskracht en schept groepsidentiteit; scholen proberen het fenomeen nu te begrijpen via workshops.
Overkoepelend beeld: de tweede helft van 2025 werd gedomineerd door thema’s als de invloed van AI op politiek en cultuur, de kracht van sociale media en luisterpubliek, een hernieuwde focus op veiligheid en zelfredzaamheid, en urgente vragen over journalistieke verificatie en de maatschappelijke gevolgen van snelle mediacirculatie.