Politiek steekspel escaleert: EU zet alles op alles om Hongaarse blokkade te breken
In dit artikel:
De EU heeft een onverwacht voorstel gedaan om de patstelling rond hulp aan Oekraïne te doorbreken: Brussel biedt aan de reparatie van de beschadigde Druzhba-oliepijpleiding te (mede)financieren. Met dit gebaar hopen Europese leiders Hongarije ertoe te bewegen zijn blokkade op een lening van 90 miljard euro voor Oekraïne op te heffen.
De kwestie speelt al maanden. Sinds januari zijn leveringen via de Druzhba-pijpleiding naar Hongarije en Slowakije gestopt nadat de leiding door Oekraïens grondgebied beschadigd raakte; Kiev verwijt Russische droneaanvallen, terwijl de Hongaarse premier Viktor Orbán Oekraïne ervan beschuldigt de toevoer opzettelijk te blokkeren. Die tegenstrijdige verklaringen hebben geleid tot een diplomatieke impasse binnen de EU: Boedapest houdt daardoor niet alleen de miljardenlening tegen, maar blokkeert ook een nieuw sanctiepakket tegen Moskou.
EU-voorzitter António Costa en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen kondigden technische en financiële hulp aan; volgens hen heeft Kyiv dit aanbod geaccepteerd en zijn Europese experts beschikbaar om snel te helpen. Oekraïne zegt hard te werken aan herstel en dringt erop aan dat de eerste tranche van de steun al volgende maand nodig is. Orbán houdt echter vast aan zijn eis dat olievoorziening hervat moet worden voordat Hongarije instemt met de EU-financiering en suggereert dat Oekraïne de situatie instrumenteel zou gebruiken in aanloop naar de Hongaarse verkiezingen.
Binnen de EU groeit de frustratie: leiders wijzen erop dat Orbán in december nog akkoord leek met de lening en die beslissing later terugdraaide, wat volgens hen de samenwerking tussen lidstaten ondermijnt. De controverse past in een bredere energiediscussie sinds 2022: de EU heeft haar afhankelijkheid van Russische energie sterk teruggebracht, maar landlocked landen als Hongarije en Slowakije hebben minder alternatieven. President Zelensky benadrukt daarnaast dat transit van Russische olie en gas via Oekraïne de oorlogsfondsen van Rusland kan versterken en wil die inkomsten liever uitschakelen.
Kortom: Brussel probeert met een concrete financieringsaanpak de blokkade van Budapest te doorbreken en onmiddellijke reparatiewerkzaamheden mogelijk te maken, maar politieke tegenstellingen en wederzijds wantrouwen tussen Kiev en Boedapest maken een snelle oplossing onzeker.