Politie zet vaker geweld in, onder meer door rellen bij demonstraties: 'Kost veel capaciteit'
In dit artikel:
De politie besteedt steeds meer mensenuren aan demonstraties waar groepen niet komen om te tekenen of horen, maar om te rellen, met grotere druk op capaciteit en personeel als gevolg. Volgens de jaarcijfers over 2025 werd bij ruim 25.000 incidenten geweld toegepast door agenten — minder dan 1 procent van bijna 2,7 miljoen meldingen, maar circa 2.000 incidenten meer dan in 2024. Corry van Breda, portefeuillehouder geweld bij de politie, waarschuwt dat de inzet bij acties bij bijvoorbeeld azc’s in Loosdrecht en IJsselstein structureel veel capaciteit opslokt en niet flexibel elders inzetbaar is.
Naast de uren gaat het ook om fysieke en psychische schade bij agenten: veel medewerkers hebben kortdurende klachten, en een substantieel aantal kampt met langdurige klachten zoals posttraumatische stress; dat leidt tot personele uitval. Van Breda zegt dat de verharding van maatschappelijk gedrag en het structureel moeten optreden “elke avond opnieuw” zwaar weegt en pleit voor meer steun en maatschappelijk draagvlak voor hard optreden waar nodig.
Een groot deel van de geweldsaanwending betreft mensen met ‘onbegrepen’ of verward gedrag: meer dan 40 procent van de circa 25.000 gevallen, een stijging van ongeveer 2 procent ten opzichte van een jaar eerder. Politieagenten vangen veel tijd van deze casuïstiek op, terwijl zij niet zijn opgeleid om langdurige zorg te verlenen. Van Breda benadrukt dat betere achterliggende zorgstructuren nodig zijn — 24-uursnetwerken, meer plaatsingcapaciteit en centrale regie — om herhaalde incidentsituaties te voorkomen.
Tactische verschuivingen zijn zichtbaar: het gebruik van vuurwapens daalt al jaren (1.679 keer in 2025 tegenover 2.149 in 2022), terwijl het stroomstootwapen vaker is ingezet (1.300 keer in 2025 tegenover 1.114 in 2024). De taser fungeert volgens de politie als tussenvariant tussen pepperspray en vuurwapen en wordt vaak dreigend ingezet of gebruikt om op afstand te immobiliseren.
In totaal hebben ruim 12.000 agenten in 2025 één of meerdere keren geweld gebruikt, meestal licht fysiek geweld of geweld tegen goederen; het spuugmasker werd 1.511 keer toegepast. In 369 gevallen voldeed de geweldsaanwending niet aan het toetsingskader, en in 15 gevallen leidde dat tot een maatregel tegen een agent. Van Breda benadrukt dat veel inzet volgens haar volgens de regels verloopt, maar dat de huidige trends onhoudbaar zijn zonder maatschappelijke en bestuurlijke verbeteringen.