Politicoloog Micah Watson: Scheiding kerk en staat in VS bewaken

In dit artikel:

Micah Watson, politicoloog aan Calvin University in Grand Rapids, verdedigt krachtig de scheiding van kerk en staat in de Verenigde Staten. Hij ziet die scheiding als logisch en functioneel: de overheid is volgens hem bedoeld om taken te verrichten die alleen een staat kan vervullen — veiligheid bieden, recht handhaven en kwaad bestraffen — terwijl de kerk verantwoordelijk is voor sacramenten, aanbidding en de verkondiging van het Evangelie. Omdat beide instituties wezenlijk verschillende opdrachten hebben, werkt scheiding in zijn ogen in ieders belang.

Historisch verklaart Watson de Amerikaanse voorkeur voor religieuze afstand met drie factoren: veel kolonisten waren naar Amerika gevlucht om staatskerken te ontlopen; de afstand tot Europa maakte onafhankelijke besluitvorming praktisch en stimuleerde een ‘wij regelen het zelf’-houding; en het sterke pluralisme onder de koloniale kerken (anglicanen, presbyterianen, congregationalisten e.a.) maakte het onwenselijk dat één denominatie federaal zou domineren. Bovendien bestond vrees dat Engeland met staatsmacht de Church of England zou opdringen, wat bijdroeg aan het verlangen de vrijheid van anderen te beschermen. Dit alles leidde volgens hem tot het Eerste Amendement als een historisch belangrijk en evenwichtig compromis.

Watson benadrukt ook de positieve neveneffecten van de scheiding: kerken zijn ondernemender en creatiever geworden in ledenwerving en zelfstandiger in hun bestaan, wat de betrokkenheid van leden vergroot. Hoewel hij persoonlijk hoopt dat Amerikanen oprecht volgens de Bijbel zullen leven, erkent hij dat de scheiding religieuze pluraliteit opleverde en de kerk juist ruimte geeft haar eigen taak te vervullen zolang de staat zorgt voor veiligheid en rechtvaardigheid. Kortom, voor Watson is de scheiding zowel een wijs juridisch besluit als praktisch voordeel voor zowel overheid als kerken.