Na mislopen van Tomahawk-raketten dreigt voor Oekraïne nu Patriot-debacle

In dit artikel:

Oekraïne heeft steeds meer moeite om Russische ballistische raketten uit de lucht te halen. Vorige week werd slechts één van 27 raketten onderschept. Bij een nieuwe aanval afgelopen nacht lukte het de Oekraïense luchtmacht geen van de 24 inkomende raketten neer te halen. Daarbij vielen 17 doden en 44 gewonden.

Volgens president Volodymyr Zelensky zijn de voorraden raketten voor het Amerikaanse Patriot-luchtverdedigingssysteem uitgeput. Rusland maakt daar volgens analyses intensiever gebruik van: het vuurde in juli 376 ballistische raketten af, een recordaantal. De beperkte Oekraïense verdediging leidt daardoor tot meer burgerslachtoffers.

Een mogelijke oplossing is productie van Patriot-raketten in Oekraïne onder Amerikaanse licentie. President Donald Trump zei tijdens een NAVO-top dat hij die optie overwoog. Zelensky meldde later dat Trump ermee had ingestemd en sprak al met fabrikanten, maar Trump ontkende vervolgens dat toestemming was verleend. Volgens Amerikaanse bronnen zijn gesprekken over licenties niet stopgezet. Een scenario is dat Oekraïne onderdelen maakt die in een Duitse fabriek worden samengevoegd.

Licentieproductie bestaat al in Japan. Ook Nederland, Duitsland, Spanje en Roemenië werken aan een Europese productielijn. De wereldwijde vraag naar Patriots is sterk gestegen door de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten. Volgens het Center for Strategic and International Studies zou de Amerikaanse voorraad zijn gedaald van ongeveer 2.300 naar 800 raketten. De huidige productie bedraagt circa 600 exemplaren per jaar, terwijl de Verenigde Staten die capaciteit binnen drie jaar willen verdrievoudigen. Oekraïne blijft daardoor voorlopig afhankelijk van een lange wachtlijst.

Zelensky zegt dat bondgenoten in de eerste helft van vorig jaar nog driemaal zoveel luchtverdedigingsraketten leverden als nu. Defensieanalisten Timothy Ash en Patrick Bolder waarschuwen dat de onzekerheid over Amerikaanse steun en beperkte voorraden ook de geloofwaardigheid van Amerikaanse veiligheidsgaranties aantast. Voor Rusland biedt de situatie bovendien een strategisch voordeel. Door de luchtaanvallen op te voeren kan president Vladimir Poetin tonen dat zijn land initiatief houdt, terwijl hij voor komende parlementsverkiezingen politieke druk door economische problemen en mogelijke nieuwe mobilisatie probeert te beperken.

Alternatieven voor Patriot zijn schaars. Oekraïne beschikt over slechts één of twee SAMP/T-systemen, waarvan zowel de systemen als de bijbehorende raketten beperkt beschikbaar zijn. Kyiv ontwikkelt daarom de eigen luchtverdedigingsraket Freya, met Europese hulp voor de besturing, en hoopt die halverwege volgend jaar te kunnen inzetten.