Poetin staat steeds meer onder druk: 'Heeft zich op alle fronten verkeken'
In dit artikel:
Op 9 mei, tijdens de jaarlijkse Victory Day-parade in Moskou, bleek in meerdere opzichten dat Rusland onder druk staat: de ceremonie was ingekort, er reden voor het eerst in jaren geen tanks over het Rode Plein en de toespraak van president Vladimir Poetin duurde ongebruikelijk kort. Vooraf hadden functionarissen publiekelijk gewezen op de mogelijkheid dat Oekraïense drones de festiviteiten zouden verstoren. Ook viel op dat Poetin tijdens een recent gesprek met de Russische pers voorzichtiger sprak over de Oekraïense president en het bestaan van eventuele onderhandelingen niet uitsloot.
Analisten zien deze symbolische veranderingen als uiting van bredere problemen voor Moskou in de oorlog tegen Oekraïne. De Russische opinie ten opzichte van Poetin lijkt voorzichtig te verschuiven: staatspeilingen laten een groeiend wantrouwen zien, waarbij bijna een kwart van de ondervraagden aangaf Poetin niet te vertrouwen. Tegelijkertijd verzwakt het economische beeld: de overheid verwacht nu slechts 0,4 procent groei dit jaar, waar in september nog 1,3 procent werd voorzien. Het eerste kwartaal toonde zelfs een krimp van 0,3 procent, de eerste negatieve kwartaalcijfers sinds 2023; factoren zijn onder meer lagere inkomsten uit olie- en gasexport en een afhankelijkheid van overheidsuitgaven.
Militair is Rusland eveneens onder druk. Oekraïne voert frequent aanvallen uit op de Russische energiesector, waardoor volgens Reuters ongeveer veertig procent van de exportcapaciteit is uitgeschakeld. De Oekraïense tactiek omvat niet alleen autonome drone-aanvallen, maar ook het gericht uitschakelen van Russische luchtverdediging, waardoor veel doelen kwetsbaar blijven. Dat Rusland een uitgestrekt land is, maakt verdediging tegen dergelijke aanvallen lastig.
Op het front zijn de rapporten verdeeld, maar tonen ze beide een vertraging van Russische successen. Het Institute for the Study of War rapporteerde dat Rusland in april 116 km² terrein verloor, terwijl de Oekraïense onafhankelijke groep DeepState juist stelt dat Rusland 141 km² wist te winnen; beide bronnen concluderen echter dat het tempo van territoriale winst voor Rusland afneemt. Oekraïne zelf meldde dat het in april ongeveer 35.000 Russische soldaten had gedood of zwaar verwond, en stelt dat Rusland al maanden meer verliezen lijdt dan het mobiliseert.
Commentatoren zoals Alexander Baunov en correspondenten ter plaatse benadrukken dat de combinatie van militaire stagnatie, economische problemen en groeiende onvrede in de maatschappij het Kremlin dwingt na te denken over minder rooskleurige scenario’s. Dat Poetin openlijk suggereert dat de oorlog "bijna afgerond" zou kunnen zijn en niet langer standaard vijandelijke termen gebruikt, wordt gezien als een signaal dat onderhandelingen in overweging worden genomen — al betekent dat niet dat Rusland op korte termijn zal capituleren.
Kort gezegd: symbolische knikken tijdens de Victory Day-parade weerspiegelen reële strategische, economische en maatschappelijke spanningen in Rusland, terwijl Oekraïne zich naar eigen zeggen sterker voelt en zowel op het slagveld als in aanvallen op de energie-infrastructuur druk blijft zetten.