Poetin doet alsof hij de koorts kan bestrijden door de thermometer kapot te slaan

In dit artikel:

De arrestatie van politiek analist Alexander Kynev laat volgens de auteur zien hoe ver de Russische repressie inmiddels reikt. Kynev werd op 25 september 2026 door een rechtbank in Moskou in voorlopige hechtenis geplaatst op verdenking van grootschalige drugshandel. Openbaar bewijs daarvoor ontbreekt vooralsnog. Enkele dagen eerder had hij kritiek geuit op de verkiezingen voor de Russische Doema, waarbij president Vladimir Poetins partij Verenigd Rusland 349 van de 450 zetels behaalde. Volgens critici is die uitslag ongeloofwaardig. Tijdens zijn detentie zou Kynev zo zwaar zijn mishandeld dat hij met een gebroken scheenbeen in een gevangenisziekenhuis belandde.

Kynev geldt als een deskundige op het gebied van regionale politiek en verkiezingen. Hij werkte eerder voor Golos, een onafhankelijke verkiezingswaakhond die onder druk van het Kremlin als ‘buitenlandse agent’ werd bestempeld en moest stoppen. Zelf kreeg Kynev hetzelfde label. Hoewel hij de autoriteiten bekritiseerde, was hij geen uitgesproken tegenstander van het regime. Zijn analyses golden juist als een belangrijke bron van informatie over de publieke stemming in Russische regio’s. Zijn arrestatie suggereert daarom dat het Kremlin niet alleen vijanden uitschakelt, maar ook mensen die een ongemakkelijk beeld van de werkelijkheid geven.

De auteur beschrijft Poetins bestuur als een systeem achter een ‘glazen stolp’. Ambtenaren en partijfunctionarissen schermen de president af van problemen die zij niet belangrijk genoeg vinden of waarvan ze denken dat hij ze niet wil horen. Zo ontstaat een kunstmatig beeld van een eensgezind Rusland, een succesvolle oorlog en verkiezingen die telkens opnieuw de steun voor het regime bevestigen. In werkelijkheid stagneert de economie, hebben bedrijven moeite winst te maken en zijn leningen duur. Steeds meer overheidsmiddelen gaan naar de oorlog, waaronder betalingen aan contractsoldaten en nabestaanden van gesneuvelden. Daardoor blijven minder middelen over voor sociale voorzieningen, terwijl regionale begrotingstekorten en problemen met verouderde infrastructuur toenemen.

Bijna alle onafhankelijke instellingen die het Kremlin nog van betrouwbare informatie konden voorzien, zijn volgens het artikel ontmanteld of monddood gemaakt. Verkiezingen zijn een schijnvertoning geworden, rechtbanken zijn niet langer onafhankelijk en onafhankelijke media zijn uitgeschakeld. Ook critici die vroeger nog werden gedoogd, kunnen nu worden opgesloten en mishandeld. De situatie doet de auteur denken aan eerdere terreurperiodes onder Ivan de Verschrikkelijke en Stalin. Die leiders beëindigden hun repressie uiteindelijk toen duidelijk werd dat terreur ook hun eigen machtspositie bedreigde. Bij Poetin ontbreekt zo’n correctie mogelijk, omdat niet alleen een afzonderlijke geheime dienst, maar het gehele staatsapparaat in een repressief instrument is veranderd.

Het systeem versterkt zichzelf bovendien door economie en samenleving aan de oorlog ondergeschikt te maken. Ingenieurs, grondstoffen en wetenschappelijk onderzoek worden vooral ingezet voor militaire doeleinden. Buitenlandse ondernemingen die Rusland willen verlaten, moeten hun bezittingen met grote korting verkopen en extra geld aan de staat afstaan; andere bedrijven komen onder ‘tijdelijk beheer’ te staan. Een tentoonstelling van het ministerie van Justitie rechtvaardigt deze aanpak met verwijzingen naar de Tijd der Troebelen, toen interne verdeeldheid en buitenlandse inmenging Rusland ontwrichtten. Voor de huidige machthebbers bewijst die geschiedenis dat harde repressie noodzakelijk is om instorting te voorkomen.

Volgens de auteur werkt deze strategie echter averechts. Door vernieuwing, onafhankelijk onderzoek en toekomstgericht onderwijs te beperken, maakt Rusland zichzelf steeds starrrder en kwetsbaarder. Anders dan eerdere onderdrukkende regimes lijkt het huidige systeem geen groter project of toekomstvisie te hebben. De repressie dient vooral het voortbestaan van het staatsapparaat zelf. Daarom is het onzeker of iemand de ontwikkeling nog kan stoppen: het systeem zal zichzelf niet vrijwillig ontmantelen en Poetin lijkt vanuit zijn afgeschermde werkelijkheid het gevaar niet te zien.