Podcast | 'We hebben van de jeugdzorg een jungle gemaakt,' zegt Kinder­ombudsman Margrite Kalverboer

In dit artikel:

Kinderombudsman Margrite Kalverboer waarschuwt in een interview met Follow the Money voor structurele misstanden in de jeugdzorg. Aanleiding zijn onthullingen over Nederlandse jongeren die naar het buitenland werden geplaatst. In Franse gastgezinnen zouden jongeren zijn mishandeld, uitgebuit en ondergebracht in een varkenshok. Ook bij Huize Soria in Spanje, waar jeugdbeschermer SAVE jongeren jarenlang naartoe stuurde, meldden voormalige bewoners mishandeling en isolatie. Die instelling is inmiddels gesloten en er loopt onderzoek.

Volgens Kalverboer worden minderjarigen al lange tijd over de grens gestuurd zonder dat duidelijk is welke zorg zij krijgen of wie toezicht houdt. Buitenlandse plaatsingen moeten worden gemeld bij de Centrale Autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden, maar dat gebeurde in zowel de Franse als de Spaanse zaak niet. Een melding had volgens haar mogelijk misstanden kunnen voorkomen, omdat dan ook de kwaliteit van de instellingen was onderzocht.

Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport heeft jeugdhulporganisaties opgeroepen geen jongeren meer in het buitenland te plaatsen en wil wetgeving maken om dit alleen in uitzonderlijke gevallen toe te staan. Kalverboer vindt zulke nieuwe regels onvoldoende. Zij stelt dat de minister, als verantwoordelijke voor het stelsel, gemeenten en instellingen actief moet aanspreken wanneer zij ondeugdelijke zorg inkopen.

De Kinderombudsman pleit vooral voor een landelijk overzicht van alle jongeren die jeugdhulp krijgen, in Nederland en daarbuiten. Dat ontbreekt volgens haar volledig. Door decentralisatie en marktwerking is de sector sterk versnipperd geraakt: het aantal zorgaanbieders groeide van ongeveer 120 naar meer dan 6000, terwijl ruim 350 gemeenten vaak afzonderlijk opereren. Daardoor zijn verantwoordelijkheden verdeeld geraakt en is toezicht moeilijk. Kalverboer verwijst naar de term ‘georganiseerde onmacht’ van de Algemene Rekenkamer en zegt dat zij al jaren vraagt om een inventarisatie, zonder dat die er is gekomen.