Pluizige paardenbloem biedt nieuw perspectief achter tralies

In dit artikel:

Gevangenenzorg Nederland bracht in 2020 De Compagnie onder de aandacht voor de RD-actie. Het project, dat directeur-bestuurder Barendrecht in 2013 leerde kennen tijdens een bezoek aan een Braziliaanse gevangenis, werd in Nederland zes jaar lang uitgevoerd in de PI in Krimpen aan den IJssel. Vrijwilligers waren er van maandag tot en met donderdag aanwezig om intensief met gedetineerden te praten, activiteiten te ondernemen, toekomstplannen te maken en samen te eten.

De aanpak richtte zich op gedetineerden in de laatste fase van hun straf. Zij werden voorbereid op terugkeer naar werk, gezin en samenleving en op het beëindigen van hun criminele gedrag. Belangrijk onderdeel was daarnaast het nemen van verantwoordelijkheid voor het gepleegde delict. De cursus SOS — Spreken over Schuld, Slachtoffer en Samenleving — hielp hen daarbij. Ook de cursus CAO (Cursus ArbeidsOriëntatie) maakte deel uit van het aanbod.

Hoewel De Compagnie in Krimpen waardevol bleek, besloot het ministerie van Justitie kort na de toekenning van RD-geld dat het project eind 2021 zou stoppen. Na Kamervragen en druk vanuit de Raad voor de Strafrechtstoepassing gaf minister Sander Dekker opdracht succesvolle onderdelen, waaronder SOS en CAO, toch in gevangenissen voort te zetten. In 2022 maakte het project een doorstart als Maatwerk in de PI in Alphen aan den Rijn, met individuele in plaats van groepsgerichte begeleiding. Ook daaraan kwam eind 2025 een einde door het wegvallen van overheidsfinanciering.

In 2026 leeft De Compagnie voort als een zelfstandig cursusaanbod voor gevangenissen en tbs-instellingen. Instellingen kunnen programma’s als SOS, CAO en BttF, over gezinshereniging, tegen betaling afnemen. Het bezoekwerk van vrijwilligers — in 2025 goed voor ongeveer 3000 bezoeken — blijft gratis. Volgens Barendrecht biedt Maatwerk bovendien kansen bij het personeelstekort in het gevangeniswezen, terwijl het gedetineerden, hun gezinnen en de samenleving helpt bij een duurzame terugkeer.