Plotselinge steun voor sancties Israël toont eenzijdigheid Internationaal Gerechtshof

In dit artikel:

Nederland kiest na decennia van terughoudendheid voor sancties tegen handel met Israëlische nederzettingen. Volgens de auteur komt die omslag vooral door de oorlog in Gaza, de koers van de huidige Israëlische regering en het optreden van ministers Itamar Ben-Gvir en Bezalel Smotrich. Doorslaggevend lijkt echter het advies van het Internationaal Gerechtshof uit 2024, dat Nederland als gezaghebbende beschrijving van het internationaal recht omarmt.

Eerdere Nederlandse kabinetten wezen maatregelen af met het argument dat dezelfde normen dan ook voor andere bezette of betwiste gebieden, zoals Cyprus en de Westelijke Sahara, zouden moeten gelden. Ook waren er vragen over de afbakening van een boycot, onder meer rond Oost-Jeruzalem, en vond Nederland dat sancties bij voorkeur op Europees niveau moesten worden genomen. Dat is opmerkelijk, omdat handelspolitiek in beginsel een Europese bevoegdheid is en de EU nog niet voor deze stap had gekozen.

De regering legt die bezwaren nu naast zich neer en koppelt de sancties aan een volledige Israëlische terugtrekking uit de Golanhoogten, Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever. De auteur stelt dat hiermee de eerdere nadruk op onderhandelingen, Palestijns zelfbeschikkingsrecht én Israëls veiligheid verdwijnt. Ook de VVD en het CDA lijken deze koers te steunen.

Volgens de Raad van State is de praktische handhaafbaarheid van het verbod onzeker. De belangrijkste uitwerking is daarom volgens de auteur de politieke koerswijziging: de druk wordt eenzijdig op Israël gelegd, zonder vergelijkbare voorwaarden voor de Palestijnen. Dat zou een akkoord juist verder weg kunnen brengen, omdat vrede volgens hem offers van beide partijen vereist.