Pleegde Marion Koopmans meineed?

In dit artikel:

Marion Koopmans was vanochtend als allereerste getuige verhoord door de parlementaire enquêtecommissie Corona in de Enquêtezaal in Den Haag. Na het afleggen van de eed zei ze dat het eerste signaal van een uitbraak haar bereikt had op oudejaarsavond 2019 en dat ze diezelfde 31 december contact opnam met de WHO. Dat antwoord wekte bij commissieleden en kijkers de indruk dat zij direct adequaat had gehandeld op het eerste teken van de epidemie.

Verschillende bronnen suggereren echter dat Koopmans al eerder op de hoogte had kunnen zijn van de nieuwe longziekte in Wuhan. In De Wuhan Trilogie (2024) verwijst Jan Bonte naar een VPRO Tegenlicht-uitzending (22 maart 2020) waarin Koopmans’ collega Ron Fouchier zegt dat hij “net na Sinterklaas, begin december” al had gehoord over een onbekende ziekte in Wuhan. Ook de Amerikaanse viroloog Ian Lipkin heeft in interviews en een podcast verklaard dat hij rond 15 december 2019 informatie over de uitbraak ontving. Verder stelt onderzoeker Jim Haslam in zijn boek Covid-19: Mystery Solved (2024) dat nieuws over de Wuhan-longontsteking al vanaf 9 december 2019 circuleerde, mogelijk voortgekomen uit het internationale Nipah-viruscongres in Singapore (9–10 december 2019), waar veel virologen bijeen waren.

Dat meerdere vooraanstaande wetenschappers begin of half december op de hoogte waren, staat haaks op Koopmans’ verklaring dat haar eerste signaal pas op 31 december kwam. Als uit nader onderzoek blijkt dat zij opzettelijk onjuiste informatie heeft gegeven terwijl ze onder ede stond, zou dat de kwalificatie van meineed en een strafrechtelijke vervolging in beeld kunnen brengen. Het artikel wijst er ook op dat commissielid Songül Mutluer mogelijk had kunnen doorvragen of eerdere publicaties zoals Bonte’s boek waren geraadpleegd.

De redactie heeft Erasmus MC om een reactie gevraagd; een antwoord wordt toegevoegd zodra het binnen is. De kwestie raakt aan de reconstructie van de vroege chronologie van de pandemie en aan vragen over transparantie en informatie-uitwisseling tussen topvirologen eind 2019.